Dünya  atmosferindeki  “Xenon”  gazı  nereden  geldi…? ( Where  did  Xenon  gas come from…?)

SONY DSC

Xenon  ışığı.

Bu sorunun  cevabı, spacedaily.com’da,  12 Haziran 2017  tarihinde  yayımlanan  bir  yazıda  verildi…

Xenon  (54Xe), en  ağır  “soy”  gaz… Dokuz  izotobu  mevcut… (Bir  elementin  izotobu, atom  çekirdeğine  ilave  nötronların  eklenmesiyle  oluşmakta…)

Bu  haberde  duyurulan  yeni bir  araştırmaya  göre, atmosferdeki Xenon’un yüzdeyirmiikisi  kuyrukluyıldızlar  tarafından sağlanmış  görünüyor…!  Bu habere  göre,  bu  yeni  araştırma onlarca  yıldır açıklanamayan  bir  konuya  ışık  tutmuş  oldu…

Avrupa  Uzay  Ajansı ESA’nın  Rosetta  aracının  kuyrukluyıldız  67P/C-G’den (67P/Churyumov-Gerasimenko), 2016  yılı  içinde  topladığı  spektrometre  verisinin analizinden,  bu  gök  cisminden  uzaya Xenon  gazının  da yayılmakta  olduğu  belirlenmişti… Bu  gazın, Güneş  Sisteminin oluşumundan  önceki dönemde, ortamda  mevcut  olan  buzun  içine  hapsedilmiş  olmalıydı…!

Diğer  önemli  bir  bulgu  ise, bu  gazın  izotopik  yapısının  Dünya  atmosferindekiyle  benzerlik  göstermesiydi… Araştırmacıların  gerçekleştirdiği analizlere  göre, Dünya  atmosferinde  var  olan bu  gazın  yüzdeyirmiikisinin  kuyruklu  yıldızlardan  gelmiş  olması  olası…!

Xenon, elektrik  alanı  uygulandığında mavi  ışık  saçan, renksiz  bir  gaz… Bu  gaz  1898’de, William Ramsay ve  Morris Travers  tarafından  keşfedildi… Bu  kimyacılar Kripton  ve  Neon’u  da  keşfedenler…! Dünya  atmosferinde  çok  az  miktarda (onbir  milyon  parçada   bir  parça  oranında…)  mevcut… Reaktif  olmayan  bu  gaz, birkaç  kimyasal  reaksiyona  da  girebilmekte…  ” Xenon hexafluoroplatinate ”  soy  gazdan  ilk  defa sentezlenen  bir  bileşik…

Xenon  gazı  fotoğraf  makinalarının flaş  ampullerinde ve anestezide kullanıldı…  Bu  gaz,  son  dönemde, Zayıf  Etkileşen Büyük  Kütleli  parçacıkların (WIMP) araştırılmasında  ve uzay  araçlarının  (Dawn,…)  iyon  motorlarında  itici  yakıt  olarak  kullanıldı…

Atmosferde doğal  olarak  varolan   Xenon’un sekiz  kararlı, kırktan  fazla  da kararsız   izotobu  mevcut…

Xenon, havanın  oksijen  ve nitrojene  ayrıştırılma  sürecinde,  yan  ürün  olarak  ortaya  çıkmakta…

Bilim  insanları, yıldızların  içindeki çekirdek  sentezlerinin Xenon üretmediğini  düşünüyor… Ancak, süpernova  ve nova  patlamalarında,  kızıl  dev  yıldızlarda  gerçekleşen  “yavaş-nötron  yakalama  prosesi”nde  (the slow neutron capture process; s-process)  Xenon  üretilir…

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.wikiwand.com/en/Xenon