Bir  havacılık kazası   daha  aydınlanıyor..! (Another  air  accident … resolved…!)

Agusta AW169 (VSKP)

  

İngiltere’de, 27 Ekim 2018’de  bir  helikopter  kazası  meydana  gelmişti. Bu  kazada,  diğer  kişilerle  birlikte, İngiltere’de bir  fotbol  kulübü  yöneticisi  de  hayatını  kaybetmişti. Meydana  gelen bu  kaza,  bu  sebeple,  biraz  daha  fazla  ilgi  uyandırdı.

King  Power Stadium’dan, 27 Ekim 2018  akşamı havalanan,   Agusta-AW169 (G-VSKP)   tipi  bir  helikopter, kalkıştan  hemen  sonra  düşmüş, meydana  gelen  bu  kazada  pilottan  başka, helikopterde  bulunan  dört  kişi  hayatını  kaybetmişti.

İngiltere’de  Havacılık  Kazalarını  İnceleme  Otoritesi  olan   AAIB, incelemekte  olduğu  bu  kazaya  yönelik  ilk  açıklamasını (Specil  Bulletin, S1/2018) 14  Kasım 2018’de  yayımladı. İkinci  açıklama (S2/2018) ise, 29 Ekim 2018’de  yayımlandı; 4 Aralık 2018’de  güncellendi. (İtiraf  edelim, haberdar  olmakta  geciktik !)

Uçuş  veri  kaydedicisi  üzerinde  gerçekleştirilen  ilk  incelemede, pilotun  verdiği sapma (radır)  kumandası  ile, helikopterin yaptığı  sapma  hareketi (kuyruk  rotoru sistemi)  arasında  bir  uyumsuzluk  olduğu  belirlenmişti.

Yayımlanan S2/2018’de, helikopterin  kuyruk-rotoru (sapma-kumanda)  sistemi  üzerinde  gerçekleştirilen  detaylı  incelemeler  ve  elde  edilen  sonuçlar  açıklandı. Yapılan  incelemeler  sonunda,  bu  kazaya, helikopterin  kuyruk  rotorunu  yönlendiren akçuatöre  (actuator)  kumanda  eden  şaftın, bu  akçuatör  mekanizmasından ayrılmasının  yol  açtığı  belirlendi.  Bu  ayrılmanın  sebebi, şaftın  ucuna  takılı  bulunan  emniyet  somununun, ortaya  çıkan  kuvvet  sebebiyle  ve  aşırı  sürtünme  etkisiyle, karşısındaki  yapıya  kaynak  olması; bu  süreçte  emniyet  piminin kesilmesi. Takiben  de, hareketini  sürdüren  şaftın somundan  kurtularak  serbest  kalması. Bu  sebeple, pilotun  radır  pedallarına  verdiği yön  değiştirme (yaw)  kumandalarının  kuyruk  rotoruna  iletilememiş  olması ! Mekanizmanın  kırılması  sebebiyle, hareketinde  serbest  kalan  akçuatör, kuyruk  rotoruna, hareket  limitinin  sonuna  kadar  kumanda  vermeye  devam  edince, helikopterde  pilotun  kontrol  edemeyeceği  büyük  bir  sağa-sapma  meydana  gelmiş.

Meydana  gelen  bu  kaza  üzerindeki inceleme  ve  araştırmalar (yağsızlık, yatak  hasarı, …?)  devam  etmekte. Bugüne  kadar,  gerek  helikopter  imalatçısı, gerekse  havacılık otoriteleri, alınması  gereken  ön  tedbirler  hususunda çeşitli  bilgilendirme  ve  talimatları  yayımlamış  durumda. Muhtemelen,  bunların  arkası  da  gelecektir.

Bu  kazanın  meydana  gelişinin  üzerinden sadece  bir  buçuk  ay  geçtiği  halde,  bugün,  meydana  gelen  bu  kaza  hakkında  birçok  şeyi  bilmekteyiz.

AAIB’nin kamuoyuyla  bilgi  paylaşımı  hususundaki bu  yöntemi / uygulaması,  örnek  alınması  gereken,  uygulamalar !

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5c090ab1e5274a0b64c8a2f4/S2-2018_G-VSKP.pdf

https://www.gov.uk/aaib-reports/aaib-special-bulletin-s1-2018-on-agusta-aw169-g-vskp