Bernard’ın  yıldızı…! (Bernard’s star…!)

Kalça  sallama (Barrycenter) animasyonu.

(Kaynak: NASA/Spaceplace)

Bernard’ın  yıldızı  (Bernard’s  star) Güneşe  yakınlığı  açısından,  sıralamada  dördüncü  yıldız.  Bu  yıldızın  yörüngesinde  de  bir  gezegenin  dolandığı  belirlendi ! Phil  Plait’in  syfy.com’da 15  Kasım  2018’de  yayımlanan  haberine  göre,  keşfedilen  bu  gezegen Dünyanın en  az  3.2  katı  büyüklükte. Yörüngede  dolanım  süresi  ise 233  gün  kadar;  kendi  Güneşine Dünyanın  olduğundan  daha  yakından  dolanmakta.  Yüzey  sıcaklığı  ise (-) 170  santigrad  derece  kadar.  Kısaca, bu  açıdan  Dünya-benzeri  değil !

Bernard  yıldızı  Güneşten 5.95  ışık  yılı  uzaklıkta. Güneşe  daha  yakın  olan  üç  yıldız  da aynı  sistemin  (Alpha  Centauri  sistemi) üyesi.  Bernard  yıldızı, Samanyolunda  en fazla  mevcut  olan  kızıl  cücelerden  biri. Astronomlar, Bernard’ın  etrafında  bir  gezegen  belirleyebilmek  için  uzun  zamandan  beri  araştırma  yapmaktaydı.

Kızıl  cüceler  de, Güneş  gibi,  çekirdeğindeki hidrojeni  yakarak  helyuma  dönüştüren  yıldızlar. Ancak, daha  küçük  boyutlu  ve  daha  küçük  kütleli,  daha  sönük  ve  daha  soğuk  yıldızlar. Bernard  yıldızının  kütlesi  Güneşin  kütlesinin 0.16  katı,  yüzey  sıcaklığı  da  3550  santigrad  derece.  Parlaklığı  ise  Güneşin  parlaklığının binde  üçü  kadar.  Gözlenebilmesi  için  küçük  bir  teleskop  gerektiğinden, keşfi  ancak  1916’da  gerçekleşebildi.

Astronomlar Bernard’ın  gezegenini  keşfedebilmek  için  gerçekleştirdikleri  araştırma  kapsamında, 1997  yılına  kadar gerçekleştirilmiş  gözlem  verisinin  yanında, Magellan, Keck  ve VLT (Very  Large  Telescope)  ile gerçekleştirilen  yeni  gözlem  verisini  de  kullandılar.

Bu  gezegenin  keşfi  yıldızın   ‘kalça  sallama  hareketi’ (radial  velocity; barrycenter)  izlenerek  gerçekleştirildi.  Yıldız  yörüngesinde  dolanan  gezegene  gravitasyon  kuvveti  uygularken,   gezegen  de  yıldıza  benzer  kuvvet  uygular. Gezegenin  uyguladığı  bu  kuvvet  yıldızın  kütle  merkezinin  bir  küçük  çember  üzerinde  dolanmasına  yol  açar. Bu  durum New  Horizons  aracının Plüton-Charon  sistemine  yaklaşırken  çektiği  fotoğraflardan net  olarak  gözlenmişti.

Gezegenin  yıldıza  yaptırdığı  bu  ‘kalça  sallama  hareketi’  çok  küçük  olsa  da, bu  hareket  sebebiyle, yıldızın Dünyaya  doğru  (olası) periyodik  hareketi (yaklaşıp-uzaklaşması)   yayımladığı  ışığın  renginin  değişimine  sebep  olur (doppler  etkisi). Işık  rengindeki  bu kırmızıya-maviye  kayma  (dalgaboyu) değişimi, yıldızın  bu  hareketi  yaptığının  bir  somut  işaretidir. Bu  hareketi  de,  olsa  olsa,  yörüngedeki  bir  gezegen  yaptırmaktadır !

Yıldızın  bu  hareket  peryodundan gezegenin  yörünge  periyodu belirlenerek  ve  yıldızın  kütlesi  dikkate  alınarak  yapılacak  hesaptan  gezegenin  kütlesi  belirlenmekte.  ‘Bernard’s  star b’ adı  verilen (kataloklanan)  bu gezegen,  yıldızından 60  milyon  kilometre  (Dünya-Güneş 150  milyon  kilometre) uzaklıkta  dolanmakta.  Gezegenin  yüzeyinin  çok  soğuk  olması  yıldızın  sönük  olmasından.

Bu  yeni  keşif, Samanyolunda-neredeyse-tüm  yıldızların  gezegenlerinin  mevcut  olduğu  tezini  güçlendirdi.

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.syfy.com/syfywire/big-news-a-planet-for-barnards-star-the-fourth-closest-star-to-our-own

(Bugünün  seçimi)

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.