Süpernovaların  gizleri  meteoritlerde  mi  gizli…? (May  supernova secrets   be hidden inside meteorites…?)

Patlayan  yıldızın  merkezinde oluşan  Beyaz  Cüce (Temsili)

(Kaynak: NASA/ESA/STSCI/G. Bacon/astronomy.com)

Bill  Andrews’in astronomy.com’da  4  Eylül  2018  tarihinde  yayımlanan  bir  haberine  göre,  süpernovaların  fırlattığı  nötrinoların izi meteoritler  üzerinden  sürülebilir.

Süpernovalar  büyük   kütleli  yıldız  patlamaları.

Nötrinolar,  süpernova olaylarında  ve  başka  kozmik  süreçler / kaynaklar  tarafından  üretilen, çok  küçük  ve  çok  hızlı  parçacıklar.  Çok  küçük  oldukları  için,  insan  vücudu  dahil diğer  madde-yapılarının  tamamının  atomlarının  içinden  rahatça  geçebilen   parçacıklar !

Güneşin  de bir  nötrino  üreticisi (fırlatıcısı)  olduğu  bilinmekte. Bunların  yüz  milyar  kadarı her  saniyede  insan  vücudundan    geçebilmekte.

Nötrinolar  çok sayıda  üretilmekte  olmalarına  rağmen, bunları  yakalayabilmek  pek  kolay  değil. Milyarlarca  dolar  harcanarak  oluşturulan  laboratuvar  ortamlarında ve  yılda  bunların  sadece  birkaçı  yakalanabilmekte.

Araştırmacılar  fazlasıyla  ilginç  bu  parçacıkların  izini  sürebilmek  için  yeni (ve  çok  daha  ekonomik)  yollar  araştırmakta. Göktaşları  bu  yollardan  birini  sağlayabilir !

Hayalet  parçacık  olarak  da  nitelenen  nötrinoların  belirlenmiş  altı çeşidi  mevcut.  Bunlar: elektron, muon  ve   tau  ile  bunların ‘anti’leri.

Araştırmacılar,  elementlerin  ‘izotop’  olarak  adlandırılan  farklı  türlerinin   madde  ile  nötrinoların  etkileşmesiyle  ortaya  çıktığını  belirledi.

Yeni  bir  araştırmada, araştırmacılar,  98  nötronu  ve  98  protonu  mevcut  olan  ‘technetium’ (98 Tc) atomunun  nötrinoların  izini  sürmede  yol  gösterici  olabileceğini  ileri  sürdü. Bu  araştırmaya  göre, süpernovaların  sentezlediği 98Tc’nin  yüzde  yirmisini elektron-nötrino  etkileşimleri oluşturabilir. Kararsız (unstable)  olan  bu izotobun  doğrudan incelenmesi  mümkün  olamamakta.

Yine  de, ‘ technetium’, ‘ruthenium’un  kararlı  bir  tipine  bozunmakta. Güneş  Sisteminin  oluşumuna  süpernovalar katkıda  bulunduysa,   sistemin  biryerlerinde  ‘ruthenium’ kalıntıları  mevcut  olabilir !

Evet,  bunlar  meteoritler, yani  Dünya yüzeyine  ulaşabilen   göktaşları !

Bu  göktaşları  içinde  mevcut  olabilecek ‘ruthenium’un  miktarından  hareketle  ve  geriye  doğru  iz  sürerek,   Güneş  Sisteminin  oluştuğu  dönemdeki    98Tc’nin  miktarının  ve süpernovaların  ürettiği nötrinoların  miktarının (ve  nötrinoların madde  ile  nasıl  etkileştiğinin)  belirlenmesi  mümkün  olabilir.

Araştırmacılar  henüz  yolun  başında  görünüyor. Yine  de, nötrinoların  gizleri  birgün  ortaya  çıkarılabilir.

Bilim, yavaş  fakat  emin  adımlarla,  ilerlemekte.

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://www.astronomy.com/news/2018/09/supernova-secret-in-meteorites?utm_source=SilverpopMailing&utm_medium=email&utm_campaign=News0_ASY_180914_000000_Final%20remainder&utm_content=&recipientID=NjY3NjUyNzE1Njk2S0%20&spMailingID=36043134&spUserID=NjY3NjUyNzE1Njk2S0&spJobID=1361361249&spReportId=MTM2MTM2MTI0OQS2

Bugünün  seçimi:

 

 

One thought on “Süpernovaların  gizleri  meteoritlerde  mi  gizli…? (May  supernova secrets   be hidden inside meteorites…?)

  1. Geri bildirim: Süpernovaların  gizleri  meteoritlerde  mi  gizli…? (May  supernova secrets   be hidden inside meteorites…?) — HAVACILIK VE UZAY | tabletkitabesi

Yorumlar kapatıldı.