Bir gezegenin  doğumu  fotoğraflandı…! (A planet’s birth…!)

Yıldız  PDS 70  (merkezde, karartılmış) ertafındaki  disk  ve  gezegen  PDS 70b oluşum  bölgesi.

(Kaynak: Credit: ESO/A/syfy.com)

Syfy.com’da 2 Temmuz  2018  tarihinde  yayımlanan  bir  habere  göre, astronomlar  doğum  aşamasındaki  bir  gezegeni  fotoğraflamayı başardı !

Phil  Plait’in bu  haberine  göre,  bu  keşif  kendi  türünde  ilk.

Bu  gezegen  370 ışık  yılı  uzaklıktaki  genç  yıldız  kümesi “Scorpius-Centaurus Association”  içinde  yer  alan yıldız PDS 70’in  yörüngesinde  dolanmakta.

Bu  gezegen  doğuran  yıldız,   henüz  5.4  milyon yaşında ve Güneşin 1.25  katı  büyüklükte.; Güneşin  üçte  biri  kadar  parlak.

Bu  yıldızın  etrafında  bir  toz-gaz  diskinin  mevcut  olduğu 2002’de  belirlendiğinde, bu  yıldızın  genç  olduğu o  zaman  anlaşılmıştı. (Yıldızların  etrafındaki  toz  diskleri  zamanla  gezegen  ve  asteroidlere  dönüşür; arta  kalan  malzeme  de  yıldız  rüzgarlarıyla bölgeden  uzaklaştırılır.)

Toz  diskindeki  küçük  madde  taneleri  statik  elektriklenme  gibi  sebebplerle, birbiriyle  birleşerek   daha  iri  taneleri  oluşturur.  Kütleçekimi  etkisi  altında,  bu  birleşme  ve  madde  topaklanması  artarak  gelişir. Devam  eden  birleşme  ve  çarpışarak  birleşme  süreci  sonunda  kaya  kütleleri, asteroidler  ve  nihayetinde  boyu  birkaç  yüz  kilometreyi  bulan “ön-gezegen”ler (protoplanet)  oluşur. Daha  sonra  da  gezegen !

Bir  gezegen  oluşurken yakınındaki  disk  maddesini  kendi  üzerinde  topladığından, yapılan  yıldız  gözlemlerinde,  bir  yıldızın  etrafındaki  madde  diskinde   gözlenen  delik-görünümlü  bölgeler potansiyel  gezegen  oluşum  bölgelerini  işaret  eder.

Şili’deki VLT  Teleskobu  üzeerindeki  SPHERE  ekipmanıyla   alınan  görüntülerde, yeni  gezegen PDS 70  oluşum  bölgesi  açıkça  görünmekte.

Araştırmacılar, oluşum  halindeki  bu  gezegenin  yıldızdan   22 AU  (22×150  milyon  km, Güneş-Uranüs  mesafesinden  fazla)  uzaklıkta  dolandığını  belirledi. Yapılan  gözlemlerde,  bu  gezegenin  oldukça  sıcak  (750-1350  santigrad  derece) olduğunun  belirlenmiş  olması  da, onun  henüz  oluşum  aşamasında  olduğunun bir  işareti. Bu  aşamadaki  bir  gezegenimsiye  çok  sayıda  çarpan   göktaşları  onun    erime  derecesinde  ısınmasına  yol  açabilir !  Bu  durum  da, bu  gök  cisminin  kızılötesi  ışık gözlemlerinde belirlenmesini  kolaylaştırır.

Araştırmacılar, bu  gök  cisminin  çapının   Jüpiterin  1.4-3.4  katı  kadar,  kütlesinin  de, Jüpiterin  oniki  katı  kadar  olabileceğini hesapladı.

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://www.syfy.com/syfywire/astronomical-birth-announcement-its-a-bouncing-baby-planet