Lagos  kazasının  raporu  yayımlandı…! ( Lagos  air  accident  report …released…!)

Embraer EMB-120

3  Ekim 2013’te, “Associated  Aviation”  firmasına  ait, bir   Embraer EMB-120  (Flight SCD-361)   ile, 13  yolcu  ve  7  kişilik  uçuş  ekibiyle  Lagos’tan   Akure’a  (Nijerya) gerçekleştirilmek  istenen uçuşta, uçağın  Lagos Havaalanından  kalkışı  esnasında,  kaza  meydana  gelmişti…  Meydana  gelen  bu  kazada 15  kişi  hayatını  kaybetti…

Avherald.com’da 18 Nisan 2018’de  yayımlanan  bir  (güncelleme) habere  göre, Nijerya  Havacılık Kazaları  İnceleme  Kurulu  kaza  inceleme  raporunu  yayımladı…

Bu  rapora  göre,  bu  kazaya

  • Pilotların, 2 Numaralı  (sağ) motorun  pervanesinde  bir  arıza  meydana  gelmiş  olmasına  rağmen, kalkışa  devam  etmesi,
  • Takiben de,  düşük  hız  sebebiyle,  uçağın  stol (stall)  olması

sebep  oldu…!

Yine  rapora  göre,  bu  kazaya

  • Pilotun uçağı  “kalkış  pozisyonuna  getirme” (rotation) hızına  ulaşamadan, kalkış  kumandası  vermesi,
  • Flap   ve  pervane  pozisyonuyla (auto-feather)  ilgili  olarak  sistem  (hata/arıza) uyarısı  alınmasına  rağmen, kalkışa  devam  etmesi,
  • Uçuş ekibinin  olayı  sağlıklı  olarak  değerlendirememesi,
  • İşletme kurallarındaki  yetersizlik

katkıda  bulundu…

Pilotlar, motor  çalıştırıldıktan  sonra, sol  motor  tork  göstergesinde  bir  limit  dışı  değer  belirlenmesine  rağmen, mevcut  kural  gereği,  motoru  durdurmaları  (uçuştan  vazgeçmeleri) gerekirken, uçuşa gitmeyi  tercih  etmişti…

Kokpit Ses  Kaydedicisinden,  Pilotların, kalkış  esnasında “Flaplar  Kalkış  Pozisyonunda  Değil” ( Take-off  Flap)  ikazı  almaları  halinde,  bu  ikazı  dikkate  almama (kalkışa  flapsız, flaplar  yukarı  pozisyonda  devam  etme) kararı  aldıkları  belirlendi…Mevcut  kurallara  göre, flaplar  yukarı  pozisyondayken  kalkış  teşebbüsü  yasaklanmıştı…! (Pilotların, daha  önceki  uçuşlarda, bu  şekilde  kalkış  yaptıkları  anlaşıldı…!)

Pilotlar, gazkolunu kalkış pozisyonuna  getirdiğinde  “Pervane  açısını  otomatik  olarak  ayarlayan  sistem”in devre  dışı (arızalı)  olduğu  ikazını (Autho  Feather) aldıkları  halde  kalkışa  devam  ettiler… Halbuki, kalkıştan  vazgeçmeleri  gerekmekteydi…!

Kalkışta, 2  Numaralı  motor  devri çok  düşük  görünmesine  rağmen  kalkıştan  vazgeçilmedi…!  Bir  arıza  sebebiyle, 2 Numaralı  pervane  açısı, kalkış  için  olması  gerekenden  farklı  olarak,  maksimum  pozisyona  gelmişti… Bu  durum  da,  pervane  devrinin düşük  kalmasına  sebep  olmuştu…

Ayrıca, bu  firma  tarafından,  bu  uçuşun  gerçekleştirilmesi  için,  pilotlara  baskı  yapılmış  olduğu, maaş  ödemelerinde  gecikmeler  olduğu…  da  belirlendi…!

Mevcut  sistem  arızası  sebebiyle, sağ  motor   pervanesi   beklenenden  daha  düşük miktarda  güç (çekiş) üretmişti… .

Yardımcı  pilotun, uçağın  düşük  oranda  hızlanmasını  görerek, “kalkıştan  vaz  geçelim”  hatırlatmasına  Kaptan  Pilot  “hayır”  cevabı  verdi…!

Uçağın  yerden  kesilmediğini  gören  Yardımcı  Pilot, Kaptan  Pilotun  uçağı  “stol”a  sokmaması  için  de  gerekli  hatırlatmayı  yapmış…!

Uçak,  biraz  havalandıktan  sonra, sağa  kaymaya  başlamış…Bu  durumu  gören  Kule Görevlisi, pilotlarla  iletişim  kurmak  istese  de, cevap  alamamış…

Uçağın  havalanmasından  10 saniye  sonra  kokpitte  duyulan  “stol  ikazı”, uçağın  yere  çarpmasına  kadar  devam  etmiş…Uçak,  kalıkıştan  30  saniye  sonra, burun  aşağı  pozisyonda  ve  sola  90  derece  yatışla  yere  çarpmış…  Flaplar  kapalı (yukarıda) pozisyonda…!

Neticede,  “insan  hatası”  uçak  kazalarında  etkisini  sürdürmekte…  Pilotlar  da  insan…

Havacılıkta  kural  ihlalleri “gelişmekte  olan”  ülkelerde  daha  yoğun  şekilde  yaşanmakta…

 

 

Yararlanılan  Kaynak:

http://avherald.com/h?article=46961c3e/0003&opt=2048