Soğuk  uzayın  sıcak  uydusu…! (Io’s  volcanoes…!)

Jüpiterin  uydusu  Io.

(Kaynak: NASA / JPL-Caltech / SwRI / ASI / INAF /JIRAM / Roman Tkachenko/universetoday.com)

Io,  Jüpiterin  dört  büyük  uydusundan  en  yakında  dolananı…

Kızılötesi  ışık  görüntüsünde  Io, adeta,  pişmekte  olan  bir  pizza  görünümünde…!

Bu  gök  cisminin  yüzeyinde  aktif  volkanların  mevcut  olduğu, uydunun  1979’da, Voyager 1  aracıyla  alınan  görüntülerinden, NASA’daki  bilim  insanı Linda Marabito  tarafından  belirlenmişti…

Voyager  araştırma  ekibi, Io  görüntüsünde  gözlenen kabartının  gerçekte, 300  kilometre  kadar  yüksekliğe  ulaşan  gaz/toz  püskürmesi  olduğu  sonucuna  vardı…  Bu,  Dünya  dışında  bir  gök  cisminde aktif  volkanın  ilk  belirlenmesiydi…!

Halen,  Jüpiterin  yörüngesinde  dolanmakta  olan  JUNO  aracı, yakın geçmişte,  kameralarını  Io’ya  da  çevirdi…

Amatör  astronom  Bob  King’in  universetoday.com’da, 10  Nisan  2018  tarihinde  yayımlanan  yazısında, Io’nun  yeni  görüntüleri  yorumlanmış…

Araştırmacılar, Io  yüzeyindeki  volkanların 130  kadarını  belirledi…  Yüzeydeki  toplam  volkan  sayısının 400  kadar  olduğu tahmin  ediliyor…

Io’nun  yüzeyinde  biriken  sülfürlü  madde  onun  farklı  renklerde  görünmesine  sebep  olmakta… Yakın  geçmişteki  volkanik  aktiviteler  ise  siyah lekeler  olarak  görünmekte…

Yapılan  ölçümlerde, Io  volkanı  sıcaklığının 1300  santigrad  dereceye  kadar yüksek  olabildiği  belirlendi…

Araştırmacılar, Jüpiterin  büyük  uyduları Europa  ve Ganymede’in  Io  üzerine  uyguladıkları  gravitasyon  kuvveti  ( gravity tug )  ve bu  gökcisminin dolandığı  eliptik  yörünge  sebebiyle, Jüpiter’in  uyguladığı  değişken  gravitasyon  kuvvetinin, bu  gök  cisminde  ortaya  çıkan   iç  sürtünmeleri  ve  sonunda  iç-ısınmayı  artırdığını  söylüyor… Kısaca,  Io’nun  volkanları  Güneş  ışınlarının  ısıtması  sebebiyle  değil…

Bir  gün  Io’ya  gidecek  uzay  insanlarının  beraberinde  mangal  ve  uyku  tulumu  taşımaları  gerekmeyecek… E, tabi,  biraz  sülfür  kokusuna  da  katlanmaları  gerekecek…!

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.universetoday.com/138990/io-afire-with-volcanoes-under-junos-gaze/