FAA… motorlara  ilave  kontrollar  getiriyor…! (FAA  will  order  engine  additional  inspections…!)

Pali  kopan motor

Erik Ortiz’in nbcnews.com’da 19 Nisan  2018  tarihinde  yayımlanan  haberine  göre, Southwest Airlines’in  ölümlü-kazasından  sonra, ABD  Federal  Havacılık  İdaresi (Federal  Aviation Administration-FAA), aynı  tipteki  iki  motorda iki  yıldan  daha  kısa  bir  sürede  yaşanan “pal kopması”  olayından  sonra, belirli sayıda  iniş / kalkış  gerçekleştirmiş CFM56-7B  motorlarına  ilave  kontrol  uygulatmaya  hazırlanıyor…

Son  kazada, uçuş  esnasında fan  pali  kopan  uçakta  meydana  gelen  hasar  sonunda, bir  yolcu  hayatını  kaybetmiş, uçak   Philadelphia  Havaalanına başarılı  bir  “acil-iniş”  gerçekleştirmişti…

FAA  ve  EASA (Avrupa Havacılık Otoritesi), yetkili  oldukları  havayolu  firmalarına “Uçuş  Emniyeti  Direktifi “ (Airworthiness Directive-AD)  adı  altında teknik / idari  talimatlar  yayımlama  yetkisine  sahip  kuruluşlar…

2016  yılında  yaşanan  olayda,  motorun fan  palinin  “yorulma” (fatigue)  sebebiyle  kırıldığı / koptuğu  belirlenmiş; bu  sebeple, FAA tarafından  bir  AD  yayımlanmıştı…

Bu  son  kazaya  uğrayan  uçağın  sahibi  firma  da, yayımlanacak  bu  AD’den  önce,  kendi  seviyesinde  ve  motor  imalatçısının  personel  desteğiyle, kontrollar  yapacağını  açıkladı…

Bu  tedbirlerin  alınmakta  olması  sevindirici… Ancak, havacılık  uzmanları, haklı  olarak, şu  soruyu  sormakta…: Benzer  bir  olay  iki  yıl  kadar  önce  meydana  geldiği  halde,   bugün  alınmakta  olan  tedbirler  neden  daha  önce  alınmadı…?

Bu  sorunun  cevabı,  muhtemelen,  birkaç  maddeden  oluşmakta…:

  • İnsanlar, iyi  niyetli  olsalar  bile, alınacak  tedbirler  her  şartta  doğru  ve  yeterli  olarak  belirlenememekte,  uygulanamamakta…  Uzaya  gönderilen  araçlarda  yaşanan  problemler / kazalar  bunun  en  somut  örneği…!
  • Ticari kaygılar,  birçok  durumda,  uçuş  emniyetinin  önüne  geçebilmekte… Bu  sitede bunun  birçok  taze  örneği (yazılar)  mevcut …
  • FAA’in / EASA’nın kurallarına  ve  uyguladıkları  sıkı  denetlemelere  rağmen, uçakların  tasarımı,  üretimi, kullanımı, bakımı  ve  yönlendirilmesi  sahalarında,  kökü  nihayetinde  insana  dayanan  birçok   …’lar (screw  up) yapılabilmekte…
  • Havacılık mesleği  içinde  olan,  bu  sahada  yetki  kullanan  birçokları  bu  konuların  açık  şekilde  konuşulmasına  tahammül  dahi gösterememekte…! (Buna  küçük  fakat  somut  bir  örnek “avherald.com”  sitesine  bu konuda  yazdığımız  bir  görüş… Amacı  “uçuş  emniyetinin  sağlanmasına  katkı”  olan  bu  site  yönetimi, bu  sitede “Gozlemci”  adı altında  yayımlanan görüşümüzü  bir  gün  sonra  siteden  kaldırmış  göründü…!)

Bu  yazıya  kaynak  olan  haberde, 2016’da  yaşanan  olaydan  sonra, FAA’in  yayımladığı  AD’nin  işletmelere  zorunlu kılınmadığı, üzerine  kamuoyu  görüşü  oluşması  için,  bir  süre  beklendiği  (public comment period)  söylenmiş…! (Acaba,  bu  kazayı  mı  beklediler…?)

Dünya  genelinde, kazaya  uğrayan  motor tipinden 8000  kadarının  kullanımda  olduğu  söylenmekte…

“Metal  Yorulması” (Metal  Fatigue), yük  altında  zorlanan  metal  yapılarda, zamanla (zorlanma  sayısına  bağlı  olarak) mikroskopik  çatlakların  oluşması… olayı…

Southwest  Genel  Müdürü (CEO)  Gary Kelly, bu  kazadan  bir gün  sonra,  basına  şöyle  söylemiş…: “I’m not aware of any issues with the airplane, any issues with the engine involved” … (Bu  uçağın  gövdesi  ve  motoruyla  ilgili  herhangi  bir  problemin  mevcut  olduğunu  bilmiyordum (problem  olduğunu  düşünmüyordum)…

Sayın  Yetkili doğru  söylemiş… Gerçekte,  bu  uçakta  motorla-ilişkili  bir  problem  yoktu…  Bu  kaza  da,  zaten,  olmadı…!

(Yine  de, ABD  Mahkemesi,  bir  süre  sonra, bu  Sayın  CEO’yu  içinde  bulunduğu  bu  “tatlı  uykusundan”  uyandıracaktır…Hiç  şüphemiz  yok…!)

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

 

https://www.nbcnews.com/storyline/airplane-mode/southwest-airlines-steps-engine-inspections-after-fatal-flight-n867151