ATR-72-212  Kazası  aydınlandı…! (ATR-72-212  accident  resolved…!)

ATR-72  enkaz  mahalli.

İran’ın Aseman Havayollarına  ait  bir  ATR-72-212  tipi  yolcu  uçağı, 18  Şubat 2018  tarihinde dağa  çarpmış,  meydana  gelen  bu  kazada  66  kişi  hayatını  kaybetmişti…

Detayları  bu  sitede açıklanan  bu  kazanın  “Ön  İnceleme Raporu” (Preliminary Investigation  Report) yayımlandı…

Simon Hradecky, avherald.com’da, 12 Mart 2018  tarihinde  yayımlanan  yazısında  bu  bilgileri  sağladı…

EP-3704  uçuş  numaralı  uçak, Tahran’ın Mehrabad  Havaalanından  Yasuj  Havaalanına  gitmekteydi…

Uçak, Yasuj  yakınındaki Dena  Dağı’nın 4000  metre  kadar yükseklikteki  bir  yamacına   çarptı…

Enkazdan  bulunan  Uçuş  Veri  Kaydedicilerinin (Flight  data  Recorder)  veri  indirme (download)  çalışmaları  Fransa’da  gerçekleştirildi…

Kaza  İnceleme  Heyeti, Ön  Raporunu 11 Mart 2018  tarihinde  yayımladı… Bu  rapora  göre olaylar  dizisi  şöyle  gelişti:

  • Pilotlar Yasuj Kulesiyle  temas  ettikten  sonra otopilotu 15000  fite  ayarladı. (Otopilot  uçağı 15000  fite  alçaltacak.)
  • Uçak 15600 fite  alçalırken, pilotlar uçağın  “buz-önleme/giderme  sistemi”ni  çalıştırdı.
  • Otopilot uçağı 15000  fite  indirerek  düz uçuşa  geçirdi…
  • Pilotlar bir  dakika  kadar  süreyle bu  yükseklikte  uçuşu  sürdürdü…
  • Takiben, gazkolunu Rölantiye (Idle) çekerek uçağın hızını  azaltmaya  başladılar…Hız  200 KIAS’a  düşerken, Hücum  Açısı (Angle  of  Attack) da  artmaya  başladı…Motor  devri  az  miktarda  yükseltildi… (Hücum  açısı  artışını engellemek  için  olsa gerek …)
  • Uçağın hızı  azalmaya  devam  ederek, 129 KIAS’a  kadar  düştü… (Uçağın  minimum  manevra  hızı 132  KIAS …!)
  • Bu anda,  uçağın  burnu 15  derece  yukarıda, motor  devri  %67  tork  değerinde…
  • Pilotlar uçağın  “hedef yükseklik”  değerini 14000  fite  ayarladı… Dakikada  600  fit  ile  alçalmaya  devam  ettiler …
  • Uçağın hızı 117  KIAS’a  düşerken, Stol  İkazı  Sistemi (Stall Warning System) devreye  girdi…  (Pilotlara,…”uçak düşüyor”…ikazı…!)
  • Pilotlar otopilotu  devreden  çıkardı (kumandayı  ele  aldı), uçak  sola 20  derece  yatış  yaptı… (Tipik, stola  giren  uçak   davranışı…!)  Uçağın  burnu 9  derece  burun  aşağı  pozisyonda…
  • Uçak 14200 fite alçalırken, hızı  137 KIAS’ye  yükseldi… Pilotlar  otopilotu  tekrar  devreye soktu… (Uçak  otopilot  kontrolunda  uçuyor…)
  • Uçak bu  defa, 12  derece  burun  aşağı  pozisyonda,  sağa 12  derece  yatışta…
  • Bu defa, “Yere Yakınlık  İkaz  Sistemi” (Ground Proximity Warning System-GPWS)  devreye girdi / ikaz  verdi… Pilotlara, “Önünde  Arazi  var (çarpacaksın) !  Yukarı  Çek”  ikazı…
  • Bu ikaz, uçak  yamaca  çarpıncaya  kadar, 12  saniye  boyunca  devam etti ..!

Çarpma  noktası.

Kaza  İnceleme  Heyeti,  Ön  Raporunda, uçakta  bu  kazaya  sebep  olacak  herhangi  bir  sistem  arızasının  mevcut  olmadığının  belirlendiğini  söylemiş… Bu  rapora  göre, pilotlar,  havanın  sisli  olması  sebebiyle, çarpma  anından  iki  saniye  öncesine  kadar, önlerinde dağ  olduğunu  farkedememiş…!  (Dağlardan  yeterli  mesafe  uzakta  olduklarını  düşünmüş  olmalılar…)  Son  anda, çarpışmayı  önlemek  için  uçağı  ani  olarak  sola  yatırsalar  da, bu  kaçınılamaz  sonucu  değiştirmemiş…!

Rapora  göre, pilotlar,  Uçuş  Planına  göre 17000  fit  yüksekliği  korumaları  gerekirken, uçuş  kurallarına  aykırı  olarak, önce 15000  fite, sonra  da 14000  fite  alçalmışlar…!

Pilotlar, Yasuj  Kulesinden  aldıkları  hava  durumu  raporunda, bölgedeki  bulut  yüksekliğinin 15000 fit  olduğunu öğrenmelerine ve  bu  durumda  Yasuj  Havaalanına  inmeye  kalkışmalarının  yasak  olduğunu  bilmelerine  rağmen, yedek  meydan  olarak belirlenmiş  olan Shiraz  veya  Isfahan’a  yönelmek (divert)  yerine, Yasuj’a  yaklaşmada  ısrar  etmişler…!

*

Bu  sitede,  sadece  “yer-uçuş  emniyeti”ne  katkıda  bulunmak  amacıyle, ders  alınacak  kazaları  konu  ederken  bazı  görüşlerimizi  de  ifade  etmekteyiz…  Neticede, gerek  tasarımcılar, gerek imalatçılar, gerek  sertifikasyoncular, gerek  bakımcılar, gerek  havayolu  işletmecileri  ve  gerekse uçucular  “bizler  de  hata  yapabiliriz  …ve  yapmaktayız…”  diyemediği  sürece, havacılık  teknolojileri  ne  kadar  gelişirse  gelişsin, kazalar  meydana  gelmeye  devam  edecektir…

Daha  bir  ay  kadar  önce  meydana  gelmiş  bir  kaza  hakkında  bu  kadar  detaylı  bilgilere  sahip  olabilmemiz, birçok  diğer  ülke  gibi, İran’ın, diğer  birçok  uygulamaları  yüzünden  beğenmediğimiz  İran’ın,  bu  konuda  açık  bir  politika  izleyebilmesinin  sonucu…!

“Darısı”,  bu  noktaya  henüz  gelemeyenlerin  başına…!

 

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://avherald.com/h?article=4b511c15&opt=2048