Evren  ne  kadar  büyük  bir  hızla  şişmekte…?  ( How   fast  is   the Universe expanding? )

Hubble Ultra Deep Field

(Kaynak:  NASA, ESA, H. Teplitz and M. Rafelski (IPAC/Caltech), A. Koekemoer (STScI), R. Windhorst (Arizona State University)/syfy.com)

Zaman  zaman  bu sitede  de,  bahsedilen  bu  konuda  son  yorumu  “Kötü  Astronom”   Phil  Plait, syfy.com’da   26   Şubat  2018  tarihinde  yaptı…

Bilim  insanları  Evrenin Büyük  Patlama (Big  Bang)  ile  şişmeye  (expansion) başladığını  ileri  sürmekte…  Zamanda  13.82  milyar  yıl  geri  gidilebilse   Evren  çok  yoğun,  çok  sıcak  ve  çok  küçük    bir  madde-noktası  olarak,  başlangıca  döner… !

Evrenin  şişmekte  olduğu hususu 1920’li  yıllardan  beri  bilinmekte… Bu  şişme  hızının giderek  artmakta  olduğu  da 1998’de  ortaya  kondu… Evrenin  seçilecek  bir  merkezinden uzaklaşıldıkça, uzaklaşma  hızı   artmakta… Evrenin  bu  şişme  hızına  Hubble  Sabiti ( Hubble  Constant )  adı  verilmekte… Şişirilecek  bir   balonda  gözlenebilecek  bir  durum…!

Phil  Plait’e  göre,  Evrenin  şişme  hızının  ne kadar  olduğu kullanılacak  ölçme  yönteminden  etkilenebilecek  bir  konu…!

Hubble  Sabiti, adından  da  anlaşılacağı  üzere, astronom  Edwin  Hubble  tarafından, 1920’li   yıllarda  önerilen  bir  parametre…   Bu  sabit, 70  kilometre/saniye-megapersek (3.26  ışık  yılı)…  Kısaca, 1  Mpc (megapersek)  uzaklıktaki  bir  gök  cisminin ölçüm  noktasından  uzaklaşma  hızı saniyede  70  kilometre  iken, 10  Mpc  uzaklıktaki  bir cismin  uzaklaşma  hızı saniyede  700  kilometre  kadar  olacaktır…

Hubble Sabitini  hesaplamanın  farklı  yollarının  mevcut  olduğu  söyleniyor… Bunlardan  biri, yakın  çevredeki  gökadaların mesafeleri  ve  uzaklaşma  hızlarının  ölçülmesi…

Başka  bir  yol, Evrenin  erken  dönemine, Evrenin  başlangıcından  380 000  yıl  sonraki  dönemine  bakılması… Bu  dönemde  ortaya  çıkan  mikrodalga  ışımasına… Bu  veri  üzerinden  yapılan  hesaplamada  Evrenin  şişme  hızı   67 Km/saniye/Mpc  olarak  hesaplanmış…

Uzaklık  hesabında  kullanılan  yeni  bir  araç   “Cepheid  Değişken  Yıldızları” ( Cepheid   variable “…  Bu  yıldızların  ışığı  periyodik  olarak azalıp, tekrar  artmakta…  Bu  yıldızların  parlaklık  dereceleri  ölçülerek,  uzaklıklarını  belirlemek  mümkün  olmakta…!  Bu  değişken  yıldızlar başka  gökadalarda  da mevcut  olduğundan, onların  sayesinde  bu  gökadaların  uzaklıklarının  da  hesaplanması  mümkün  olabilmekte…

Gerçekte, Edwin  Hubble’nin  araştırma  grubu  Evrenin  şişme  hızını  hesaplarken  bu  imkanı  kullandı…!

Samanyolundaki  bu  yıldızların, Dünyanın  Güneşin  etrafındaki  dolanışına  bağlı  olarak  gözlenen  açışal yer   değiştirmeleri (parallax)  dikkate  alınarak  gerçekleştirilen  ölçümerde bunların  uzaklıkları  hassas  olarak  ölçülebilmekte…

Yapılan  ölçümlerde, Samanyolu  Gökadası ( Milky Way )  içindeki  Değişken  Yıldızların 5500 – 12000  ışık  yılı  uzaklıklarda  olduğu  belirlendi…; Hubble  sabiti  de …;  73.48 +/- 1.66 km/saniye/Mpc  olarak  güncellendi…

Evrenin  şişme  hızının  artmakta  olduğunun  1998’de  keşfedildiğini  söylemiştik… Bu  son  ölçümler, Evrenin  bilinenden  daha  büyük  bir  hızla  şiştiğini  göstermekte…!

Evrende  var  olduğu  düşünülen  Kara  Maddenin ( Dark  Matter )  ve  Kara  Enerjinin ( Dark  Energy ) bu  hızlanmaya  katkıda  bulunup  bulunmadığı  hususu  henüz bilinemiyor…

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://www.syfy.com/syfywire/how-fast-is-the-universe-expanding-the-answer-depends-on-how-you-measure-it-and-thats-a

 

One thought on “Evren  ne  kadar  büyük  bir  hızla  şişmekte…?  ( How   fast  is   the Universe expanding? )

  1. Geri bildirim: Evren  ne  kadar  büyük  bir  hızla  şişmekte…?  ( How   fast  is   the Universe   expanding? ) — HAVACILIK VE UZAY | tabletkitabesi

Yorumlar kapatıldı.