Benzetmek  gibi olmasın…! (TAM Flight 3054… familiar issue…?)

TAM  Kazası  krokisi.

(Kaynak: Wikipedia)

“TAM  Havayolları”nın (TAM  Airlines)  Airbus 320-233  tipindeki   bir  uçağı, 17 Temmuz  2007  tarihinde, inişte  pistten  çıkmıştı…!

Brezilya’nın  “Congonhas-São Paulo”  Havaalanında  meydana  gelen  bu  kazada, uçaktaki  187 yolcu  ve  mürettebatın  tamamı  ile, yerdeki 12  kişi  hayatını  kaybetti…  (Uçak  kazaları, sadece,  havadakileri  tehlikeye  atmıyor…!)

Uçak  Porto Alegre’den    São Paulo’ya  düzenli  seferler  yapmaktaydı… Orta  şiddette  yağışın  sürdüğü  bir  ortamda  yapılan  inişte, pist  üzerinde  tutulamayan  uçak,  pistten  çıkarak, yakındaki  bir binaya  çarptı… Sonuç… olabileceklerin  en  kötüsü…!

Kaza  İnceleme  Raporu  2009’da  yayımlandı… Rapora  göre,  bu  kaza  Pilotların  hatasından  kaynaklanmıştı…!

Bu kaza  öncesinde, bu uçağının  sağ  motorunun  “hava  freni” (thrust  reverser), bir  arıza  sebebiyle, kullanılamaz  durumdaydı  ve  Pilotlar  bu  durumdan  haberdardı…!

Yine  rapora  göre, uçuş  ekibi  “fazlasıyla”  tecrübeliydi… Uçak   iniş  noktasına  normal  bir  iniş  yaptıktan  sonra, beklendiği  şekilde  yavaşlamadı… Pist  sonunda, saatte  170 km  hızla  ve  sola  kaçışla pisti  terketti, yakındaki  karayolunu  geçti  ve  dört  katlı  bir  depoya (warehouse)  çarptı…

Yeni  bakım  görmüş  pistte, tekerleklerin  suda  kaymasını  (hydroplaning) önleyecek drenaj  kanalları (water-channeling grooves)   henüz  açılmamıştı… İniş yapılan  bu  pist  nisbeten  kısa  bir  pistti… Şüphesiz,  Pilotlar  bu  durumdan  da  haberdardı…

Uçuş  Veri  Kaydedicisinde ( Flight  Data  Recorder-FDR )  kayıtlı  bilgilere  göre, uçağın  piste  temasından  önce, her  iki  motor  freni  de  “tırmanma” (CL-Climb)  pozisyonunda,  gazkolları  “autothrottle”  (otomatik  olarak gaz  açma) modundaydı…!  Yere  temastan  iki  saniye  önce, kokpitte   sesle,  “Gazı  Kes”…”Gazı  Kes”…( Retard…Retard…)  ikazı  duyulmuştu…! Pilotlar  bu Gaz  Kesme  kumandasını  vermiş  olsa, “Otomatik Gaz  Açma  Sistemi” (Aututhrottle) devreden çıkarılmış  olacaktı…

Yere  temas  anında kanatlardaki  “Sürat  Freni”ni (Spoiler) uçağın yere  temasına  bağlı  olarak,  otomatik  olarak  açılacağı,   “armed”   pozisyondaydı…(Spoiler’lerin  otomatik  olarak  açılabilmesi  için, ayrıca, Gazkollarının  da  rölantide  veya  rölantiye  yakın  bir  pozisyonda olması  gerekmekte…)

FDR  kaydına  göre, kokpitte  duyulan  sesli  ikazdan  hemen  sonra  Pilot  sol  gazkolunu gaz  kesme  pozisyonuna  çekmiş…Ancak, sağ  gazkolu  “CL”  pozisyonunda  bırakılmış… !

Bu  noktada, Pilotların sağ  motorun  gazkolunun otomatik  olarak  geri  çekildiğini  düşünmüş  olma  olasılığı  mevcut… Raporda  bu  husus  da  vurgulanmış…

Sonuç  olarak…sol  motor  frenleme  yaparken, sağ  motur  “tırmanma-gücü”  pozisyonunda… Uçağın  pisti  katetmesi  ve  sola  kaçması  kaçınılmaz…!

Bu  arada, uçak  imalatçısının farklı  gazkolu  pozisyonu  ikazı  için  uçaklarda uygulanmasını  önerdiği  bir  tadilatı  uçak  işletmecisinin  kabul  etmemiş  olduğu  da…  raporda  belirtilmiş…!

2007’den… 2018’e  kadar  epey  bir  zaman   geçmiş   olmasına  rağmen   benzer  kazalar  meydana  gelmeye  devam  etmekte…!

Trabzon  kazasını  inceleyenlerin  bu  kazayı  da  hatırlamalarında  fayda  var…

Trabzon  kazasını  yaşayanlar  gerçekten  şanslıymış…

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.wikiwand.com/en/TAM_Airlines_Flight_3054