*Limitleri    zorlamak…niye…? ( Why…pushing  beyond the limits…?)

11  Eylül 1983…  “Uçuş  Limitleri”nin  zorlandığı  bir  gün…!

“Plainwiew  Hava   Meydanında”   (Plainview  Municipal  Airport, Texas, ABD)  bir  Pazar  günü,  gösteri  uçuşu  pilotu  Wes  Winter,  birkaçbin  kadar  izleyicinin  (ve  de  nişanlısının)  önünde  gösteri  uçuşu  yapmakta… Nişanlısı  da,  mikrofon  elinde,  bu  gösteriyi  izleyenlere  sunmakta…

Pilotun  izleyicilerin  önünde  gerçekleştirdiği  iki   başarılı  geçiş  manevrasının  sonrasında  bir  “takla” (loop)  hareketi  yapmak  amacıyla, üçüncü  geçişinde,   hiç  beklenmeyen  bir  şey  olur…: Partenavia    P-68C tipi, iki  motorlu  (ve  yedi  yolcu-kapasiteli)  uçağın  her  iki   kanadı  da  kopar…!  Uçak, izleyenlerin  150  metre  kadar  önüne  düşer…!

*

Haber  kaynağına  göre, Pilot   bu  uçağın  mevcut   haliyle,  akrobasi  uçuşu  yapabilmek  için,  yedi  ay  kadar  önce  gerekli sertifikayı   ( Experimental   Aircraft   Airworthiness    Certificate )   almış…!

Uçağın  kanatları, “takla”  hareketinin  hemen  başlangıcında  kopuyor…

NTSB’nin  tespitlerine  göre, hasarlanma  anında  uçağın  hızı  220 Knots  kadar… Maksimum  hız  limiti   olan VNE  ise  193  Knots…!

NTSB  (ABD) Kaza  İnceleme  Ekibi  tarafından,  uçağın  220  Knots  hızı  ve  8  derecelik  “burun-yukarı”  açısıyla (Nose-Up  Pitch)  8.3  “g”  çektiği  hesaplanıyor…ki, bu yapısal  zorlanma  uçağın  tasarım  limitinin  çok  üzerinde  bir  zorlanma…!  (Pilot, aynı  zamanda, bu  uçağın  pazarlamasını  da  yapmaktaymış… Satış  endişesi  kararında  etkili  olmuş  olmalı…)

Uçuş  Gösterisi Yönetimi, bu  kaza  sebebiyle, 30  dakika  kadar  ara  verdikleri  uçuş  gösterilerini  takiben  devam  ettirmiş… Bu  kararları  için  gösterdikleri  gerekçe  ise,  “pek  inandırıcı  olmayan”  bir  gerekçe…!

NTSB,  bu  kazanın  meydana  geliş  sebeplerini:

  • Pilotun  uçuş  planlamasının ve  uyguladığı kararların  hatalı  olması,
  • Uçağının  performansına  aşırı  güvenmesi,
  • Uçuş  hızı  limitini aşması,
  • Uçağın  kanatlarının (yüksek  hız  sebebiyle)  aşırı  zorlanması,
  • Uçağın  yapısal  tasarım  limitlerinin  aşılması

olarak  belirlemiş…

*

Bu  kazanın  üzerinden yaklaşık  35  yıl   geçti…  Bugünlerde  böyle  hatalar  yapılmaz…  değil  mi…?

Cevabınız  “evet”  ise….   bundan  sonra  yapılacak  gösteri  uçuşlarını (hiç  olmazsa  bu  Siteyi !)  izlemenizi  öneririz…!

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.ntsb.gov/_layouts/ntsb.aviation/brief.aspx?ev_id=20001214X44523

http://www.myplainview.com/news/article/Looking-Back-Oh-my-God-04-27-2008-8477234.php