Sirius…en  parlak  yıldız…! ( Sirius…the  most shining star…!)

Sirius  sisteminin  Hubble  Uzay  Teleskobuyla  görüntüsü.

(Kaynak: Credit: NASA, ESA, H. Bond (STScI), M. Barstow (University of Leicester)/syfy.com)

Sirius, kuzey  yarıküreden  kış aylarında  görünen  en  parlak  yıldız… Orion  üçlüsünün sol  aşağısında  yer  almakta…Parlak  ve  beyazımsı  rengiyle, kolayca  fark edilmekte…

Astronomlar, Sirius’un Güneşin  yirmibeş  katı  kadar  enerji yayımladığını (emit) belirledi…

Bu  yıldızın  çok  parlak  görünmesi,  biraz da, bize  yakınlığından… Dünyadan  sadece 8.6  ışık  yılı uzaklıkta…!

Syfy.com’da, “Kötü Astronomi” ( Bad  Astronomi )  köşesinin  yazarı Phil  Plait, astronomi  alanında  aldığı  eğitimin  de katkısıyla, yazılarında  bazı  bilimsel  ayrıntılara  girebilmekte…Bu  yazıda özetlediklerimiz  büyük  ölçüde  onu  yazısından  alıntı…

Sirius  da  bir  “ikli  yıldız  sistemi” ( binary  star  system)…Görünen  parlak  yıldız Sirius A’nın  yörüngesinde  dolanan, teleskopla dahi  gözlenmesi  çok  zor  olan  ikinci  bir  yıldızın  varlığı  da  belirlendi… Sirius  B…  Yeni  değil, ta 1862’de…

Sirius be  bir  Beyaz Cüce ( White  Dwarf )…

Sirius A, Güneşin  iki katı  kadar  büyüklükte  iken, Sirius B’nin, Güneş  kadar  bir  kütleye  sahip  olduğu  hesaplandı…

Sirius A’nın  çapı  Güneşin  çapının 1.7  katı  kadarken, Sirius  B’nin  çapı  Dünyanınkinden  bile  küçük…!  Çapı Dünyadan  dahi  küçük  bir  yıldız  nasıl  olur…?

Beyaz  Cücelerde  olur…! (Kütlesinin  Güneş  kadar  olduğunu yukarıda belirtmiştik…)

Bu  sitede  daha  önce  de  belirtildiği  üzere, Beyaz Cüceler, nükleer  yakıtını  tüketen  ve  dış  katmanını  uzaya  saçan, bu  sebeple, küçülen, yoğunlaşan  ve sönükleşen  yıldızlar…Araştırmacılar, Beyaz Cücenin  bir  santimetrekübünün 2.7  ton  gelebileceğini  hesapladı…! (Bir  kamyonetin bir küp şeker  hacmine  sıkıştırılmış durumu…!)

Astronomlar, Sirius A’nın 237-247, Sirius  B’nin ise  228  milyon  yıl yaşında  olduğunu  hesapladı… Göründüğü  kadarıyla,  bu  iki  yıldız  aynı  dönemde doğmuş…

Astronomlar, 1997’den  ber  gerçekleştirdikleri  gözlemlerle Sirius B’nin, Sirius  A’nın  etrafındaki  yörüngesini  belirlemeyi  başardı…

Sirius B’nin, A’nın  etrafındaki  yörüngesi.

Kaynak: Bond  ve  arkadaşları/syfy.com)

Bu  iki  yıldızın  birbiri  etrafındaki  bir  dolanımının 50  yıl kadar  olduğu,  birbirlerine  olan  mesafenin  ise 1.2  milyar  kilometre  ile 4.7  milyar  kilometre  arasında  değiştiği  ayrıca belirlendi…

Araştırmacılar, Sirius B’nin, Güneşin  5.6  katı  kadar  büyük  bir  yıldız  iken, 130  milyon  yıl  kadar  önce, helyuma  dönüştürdüğü  hidrojen  yakıtının  bitmesi  sonunda  bir  kızıl  deve  dönüştüğünü  ve uzaya  madde  kaybetmesinin  sonunda  da, küçük  fakat  çok  yoğun  bir  Beyaz  Cüceye  dünüştüğünü  söylüyor…

Kısaca, Sirius B  bir  zamanlar “kartal”mış…!

Sirius A/B  sistemi  araştırmacıları  daha  çok  meşgul  edecek  görünüyor…

 

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://www.syfy.com/syfywire/why-so-sirius