Acayip  yıldız  ikilisi…! ( Weird binary stars…!)

Yalnız  başına  görünen WD1202-024

(Kaynak: Rappaport et al., SDSS/syfy.com)

WD 1202  “çift yıldız  sistemi” ( binary  star  system ) bu  sitede  daha  önce  de  konu  edilmişti…  Syfy.com’da  yazan Phil  Plait, konuyu  biraz  daha  kapsamlı  olarak  ele  almış…

Bu  sistem  bir  Beyaz  Cüce  ile  bir   Kahverengi Cüce’den  oluşmakta  ve  birbirinin etrafında  saniyede  yüz  kilometreyi  bulan  bir  yörünge  hızıyla, Dünya-Ay  mesafesinden  daha  kısa  bir  mesafeden 71  dakikalık  bir  sürede dolanmakta…

Sistemdeki  iki  yıldızdan  biri  olan  ve  WD 1202-024  olarak  adlandırılan  Beyaz  Cüce 2006’da  belirlenmişti… 27000  ışık  yılı  uzaklıktaki  bu  yıldız  oldukça  sönük… Phil Plait’e  göre, çıplak  gözle  gözlenebilen en  sönük  yıldız  bile  bu  gökcisminden  150 000  kat  daha  parlaktır…!

Bu  Beyaz  Cüce, bir  Kızıl  Dev  yıldızın  hayatının  ikinci  dönemini  yaşamakta  ve  sadece 50  milyon  yıl  yaşında… (Güneş  gibi  yıldızlar, genelde, milyar-yıllarla  ölçülen  bir  hayat  sürer…!)  Kızıl  Dev  yıldızlar, hidrojen  yakıtını  tüketip, bünyesindeki  helyumu  yakmaya  başladığında şişerek, bir  dev  yıldıza  dönüşür…Takibeden  dönemde  de, dış  gaz  katmanlarını  uzaya  kaybettikten (saçtıktan)  sonra,  geriye  kalan  Dünya  büyüklüğündeki  çok    sıcak  ve  beyaz  ışık  ışıyan  çekirdeği  Beyaz  Cüceye  dönüşür…)

Araştırmacılar Bu  beyaz  Cücenin  ışığında  gözlenen  periyodik  değişimi  izleyerek, onun  yörüngesinde  bir  Kahverengi Cüce’nin  dolandığını  belirledi…Kahverengi  Cüceler,  kütlesi çekirdeğinde  bir  nükleer  füzyon gerçekleştiremeyecek  kadar  küçük  olan, ancak, Jüpiterin  kütlesinin  onlarca  katı  büyük  olabilen, yıldızlaşamamış  gök  cisimleri… Bu  Kahverengi  Cücenin kütlesinin, Jüpiterin  kütlesinin 67 katı (Güneşin %6.6 sı…) kadar  olduğu  belirlendi…  Bu  gök  cismi, etrafında  dolandığı  Beyaz  Cücenin 4-5  katı  kadar  bir  hacme  sahip…

Araştırmacılar  Beyaz  Cücenin sıcaklığının 22 400 santigrad  derece  kadar  olduğunu  belirledi…  Araştırmacılar, ayrıca, Kahverengi  Cücenin “Ay”  gibi  safhalarını  da  belirledi… Bu  gök  cismi, çok  sönük  olmasına  rağmen, çok  yakından  dolandığı  Beyaz  Cüceye  bakan  yüzü  yeterince  ısıtıldığından, safhaları  belirlenebilecek  kadar ışık  yaymakta…

Araştırmacılar, daha  başka  bir  hususu  da  ileri  sürdü… Bir  süre  önce, Beyaz  Cüce’nin henüz  bir  Kızıl  Dev  halinde  bulunduğu  dönemde, bu  Kahverengi  Cüce,  Beyaz  Cüce WD 1202’nin gaz  küresinin  içinden  dolanmaktaydı…!  Bu  süreçte, gaz  kütlesinden  bir  kısmını  kaybeden  Kahverengi  Cüce, Beyaz  Cüceye  daha  da  yaklaşan  bir  yörünge  izledi…Bugün,  birbirlerine  bu  kadar  yakın  olmalarının  sebebi  bu…!

RS Ophiuchi ssisteminin  temsili  resmi.

(Kaynak:  David Hardy & PPARC/syfy.com)

Araştırmacılar, WD 1202  sisteminin birkaç  yüz  milyon  yıl  sonra bu  temsili  resimdeki  gibi görüneceğini  düşünüyor. Astronomlar, Kahverengi  Cüce  Beyaz  Cüceye  daha  da  yaklaştığında,  maddesini  Beyaz  Cüceye  kaybetmeye  başlayacağını  ve  bu  sürecin  ilerleyen  aşamasında, tekrar  başlayacak  hidrojen  füzyonu  sebebiyle, bir  termonükleer  bomba  gibi  patlayacağını düşünüyor… Bu  patlama Beyaz  ve  Kahverengi  Cüce  sisteminin  sonunu  getirecek… Ancak, uzaya  saçılacak  (gaz / toz) “yıldız  kalıntıları”  yeni  yıldız  oluşumu  için madde  ve  ortam  sağlayacak… Kısaca,  Evrende  hiç  bir  şey  “ziyan”  edilmiyor…!

Bu  patlama  kalıntısına, kısaca, CV ( cataclysmic variable )  adı  verilmekte… Bunların  birçoğu  belirlenmiş  durumda…

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://www.syfy.com/syfywire/wd-1202-is-a-weird-binary-one-of-the-stars-used-to-be-inside-the-other-one

 

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s