Satürnün  “pervaneleri”…! (Saturn’s propellers…!)

 

Halkalar  arasında  “pervane”…

(Kaynak: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute/blastr.com)

 Satürnün  halkalarının  içinde  dolanan  mini  uyduların (moonlet) halkaları  oluşturan buz  kütleleriyle  etkileşimi  sebebiyle,  alışılmadık  görüntüler  ortaya  çıkmakta…  Bu  oluşumlardan  biri  de  “pervane”  görünümlü  yapılar…

Akademisyen-blok  yazarı  Phil  Plait, “sywire.com”daki  köşesinde 11  Mayıs 2017 tarihinde  yayımladığı  bir  yazıda  bu  konuyu  ele  almış…

Gezegenler  başta  olmak  üzere,  gök  cisimlerinin “belirli”  yörüngelerinde  dolanan  daha  küçük  cisimlerin (uydular, halkalardaki buz/kaya  parçaları, tozlar,…) belirli yörünge  hızlarına  sahip  olmaları  gerekli… Kısaca,  bu  “yörünge-cisimleri”nin yörünge  hızları-bir  sebepten-artarsa yörüngesinde  dolandıkları  gök  cisminden  uzaklaşırlar, daha üst/büyük  bir  yörüngeye  taşınırlar… Ancak, bu  yükseklik  kazancı, uzay  aracının  yeni  yörüngesinde  dolanmasını  sağlarken, aynı  anda, yörünge  hızının  azalmasına  sebep  olur… Kargo/Yolcu  araçlarının ISS  ile  buluşması  bu  sayede  mümkün  olur…

Kısaca, Dünyadan  daha  uzakta  dolanan  uzay  araçlarının yörünge  hızı uzaklıkla  ters  orantılı  olarak  azalır… Dünyaya  yaklaşan uzay  araçlarında  durum  tersinedir…  Ne  kadar  yakın…o  kadar  hızlı…! Dünyaya  uzak  yörüngede  dolanan  bir  uzay  aracını  Dünyaya  daha  yakın  bir  yörüngeye  yerleştirmek  istenirse, bu  aracın  (başlangıçtaki) yörünge  hızının azaltılması  gerekir… Roket  motorlarıyla  frenleme  yapılarak…

Bilim  insanları, Dünyaya  yaklaşan  bir  uzay  aracının  yörünge  hızının  artmasını, aracın  sahip  olduğu  potansiyel  enerjinin  kinetik  enerjiye  dönüşmesinden  kaynaklandığını söylüyor…  (Enerjinin  korunumu yasası..!) Gezegenlere  daha  yakın  uyduların  dolanma  periyodunun  daha  kısa  olması, yörünge  kısalığının  yanında, bu  hız  artışından  da  kaynaklanır…

Uyduların  atmosfere  geri  dönmesi, atmosfer  sürtünmesiyle,  yörünge  hızlarının (enerjilerinin) zamanla  azalmasından… Dünyanın  kütleçekimi etkisiyle, uzay  aracının  yörünge  hareketinin  doğurduğu  merkezkaç  kuvveti dengesinin  bozulmasından…

Bir uydu, uyguladığı  kütle  çekiminin önündeki  ve  arkasındaki  buz/taş   kütlelerinin yörünge  hızlarında değişime (öndekileri  yavaşlatma, arkasındakileri  hızlandırma)  yol açarak,  onların bir  pervane kanadı  şeklinde dizilmelerine  yol  açar… (Hız  değişimi…yörünge/konum  değişimi…!) Önünde  giden buz  parçasını  kendisine çekerek, yörünge  hızını  yavaşlatırken,  bu  parçacığın gezegene yaklaşmasına  sebep  olur… Uyduyu arkadan  takip  eden  bir buz  parçasının başına  gelen  ise bunun  tersidir…!

Plait, Satürnün  halkalarında  gözlenen  bu  “pervane görünümlü”  oluşumların (bunlar  sabit  olmayıp, hafifçe  dalgalanan/titreşen  yapılar…) binlercesinin  sözkonusu  olduğunu  söylüyor… Boylarının  da 1500  metreyi  aşmadığı  düşünülüyor…

 

Beyaz  ve  kesikli  çizgiler: Pervaneler…

 

Yararlanılan  Kaynak:

http://www.blastr.com/2017-5-10/my-god-its-full-propellers

http://www.rcptv.com/spacetec-ita/changing_orbit.htm

 

 

 

One thought on “Satürnün  “pervaneleri”…! (Saturn’s propellers…!)

  1. Geri bildirim: tabletkitabesi

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s