Enceladus  cephesinde  yeni  bir  şey  (mi)  var…! (Anything  new  at  Enceladus…?)

 

Enceladus’un “Kaplan Çizgileri” (gayzer  hatları).

(Kaynak:  NASA-JPL/Science Institute/space.com)

13  Nisan, NASA’nın  “büyük  gün”lerinden  biri  oldu…!  NASA, Enceladus’ta  gerçekleştirdiği  yeni  keşfini  duyurdu…

Enceladus, Satürnün  buzla  kaplı  ve  nisbeten  küçük  uydularından  biri…

Onu  ilginç  kılan  şey, Cassini  aracı  tarafından “gayzer”lerinin  mevcut  olduğunun  belirlenmesi… Bu  gayzerler, uzaya  fışkıran  su (buz) fıskiyeleri… Enceladus’un  güney  yarıküresinde  yüzlercesi  mevcut… Araştırmacılar,  daha  önce, bu  kanıta  da  dayanarak, Enceladus’un  güney  yarıküresinde,  buz  kabuğunun  altında  bir  okyanusun  var  olduğunu  duyurmuştu…

Okyanus  demek, sıvı  su  demek…Sıvı  su  da,  okyanus  yaşamı olasılığı  demek…!

NASA, görev  süresinin son  beş  ayına  giren Cassini  aracının  sağladığı  verilerle Enceladus’ta okyanus  yaşamının  izini  sürdürmekte…  NASA’nın  son  duyurusu  bu  açıdan  önemliydi…

Birçok  haber  sitesinde  yer  alan  bu  son  açıklamaya  göre, Dünya  okyanuslarında  mevcut  olan  ve  “hidrotermal  baca” (hydrothermal vent) olarak  adlandırılan sıcak  su çıkışlarının  Enceladus’un  okyanuslarında da  mevcut  olması  olası…! Bu  bacalar,  karanlık  ve  soğuk  okyanus  tabanında  yaşam  için  uygun sıcaklığı  ve  besini  sağlamakta… Dr. Ballard  ve  ekibinin Dünya  okyanuslarında  yaptığı  araştırmalar bunu  göstermişti…

Araştırmacılara  göre, yaşamı  tetikleyecek  kimyasal  reaksiyonlar moleküler  hidrojene  ihtiyaç  duyar… Jeffrey Seewald (Marine Chemistry and Geochemistry Department, Woods Hole Oceanographic Institution-Massachusetts), Enceladus’un  okyanusunda  mevcut hidrojen  ile okyanus  dibindeki  kayaların sıcak  su  ile  reaksiyonunun yaşam  için uygun  “kimyasal  enerji” ortamını  oluşturduğunu  düşünüyor… Kısaca, bu  bölgeye  Güneş  ışığı  ulaşamasa  da, mikrobik-yaşam  için  gerekli enerji  mevcut…!

Enceladus’un  güney  yarıküresinde  mevcut  olan buz  çatlakları (tiger strips) gayzerlerin  ortaya  çıktığı yerler… Enceladus, 504  kilometre  çapıyla, Satürnün  büyüklük  sıralamasında  altıncı  uydusu  olsa  da, üzerinde  gerçekleştirilen  keşifler  onun 2005’ten  beri astronomi  gündeminde  kalmasını  sağladı…

Cassini  aracıyla  gerçekleştirilen  ölçümlerden  ve  gözlemlerden, sayısı  yüzü  aşan  bu su  (gerçekte buz  parçalarına  dönüşen  fışkırmalar…) fışkırmalarının su-buzunun  yanında  organik  molekülleri  de  içerdiği  belirlendi…

Araştırmacılar, Enceladus’un  okyanusunun  sıvı  halde  kalabilmesinin Satürnün  bu  gök  cismine  uyguladığı kütleçekimi  kuvveti (tidal  force) sebebiyle, sürekli  deformasyona  uğramasıyla  ortaya  çıkan  ısınmadan  kaynaklandığını  düşünüyor… (Benzer  sebeple, Jüpiterin  uydusu  Io’da çok  sayıda  aktif  volkan  gözleniyor…)

Cassini’nin  Enceladus’un  püskürmelerinin  içine 2015’te  gerçekleştirdiği  dalışta  toplanan  veriyi  inceleyen, Hunter Waite (Southwest Research Institute-SwRI; San Antonio) başkanlığındaki  araştırma  ekibi, gayzerlerin püskürdüğü  madde (plume)  içinde, hacimsel  olarak   %0.4-1.4  oranında Moleküler Hidrojenin  ve %0.3-0.8 oranında Karbon  Dioksidin  varlığını  belirledi…

Araştırmacılara  göre, belirlenen  bu  moleküler  hidrojen  ancak, okyanus  dibindeki sıcak  su-kaya  etkileşimi  ile  ortaya  çıkabilir…!

Araştırmacılar, Dünya  okyanuslarının  derinlerinde  belirlenen zengin  yaşamın Güneş  ışığından  ziyade bölgede  ortaya  çıkan  kimyasal  enerjiden  kaynaklandığını  belirledi… Ortamdaki  Karbon  Dioksit moleküler  hidrojen (H2)  ile etkileşerek, “methanogenesis”  adı  verilen  süreçle,  yan  ürün  olarak, metan  gazını (CH4)  oluşturmakta…

Araştırmacılar, Enceladus’un  buz-kabuğunun  altındaki  okyanusun  derinliklerinde  de  benzer sürecin  yaşandığını  düşünüyor…

NASA  uzmanları, Cassini’nin  sağladığı  veriye  göre, Enceladus’ta yaşam  için  gerekli su, kimyasal  ortam  ve  enerjinin  mevcut  olduğunu  düşünüyor…!

Eksik  olan, doğrudan  Enceladus  araştırması  için planlanacak  yeni  bir  keşif  gezisi…!

*

NASA’nın  ikinci  bir  duyurusu Jüpiterin  uydusu  Europa üzerine  oldu…Europa’nın  yüzeyinden  de su  buharı (plume) püskürdüğü  belirlendi…!

Hubble  Uzay  Teleskobuyla  gerçekleştirilen  bu  gözlem, gerçekte, 2014  yılında  yapılan  ancak  tekrarlanamayan  bir  gözlemin  devamı…

2016  yılında  alınan  görüntülerden  belirlenen  bu  “püskürme”  bölgesi Galileo  aracının  daha  önce belirlediği “termal  sıcak  nokta” (thermal  hot  spot)  bölgesi… Yani,  aynı  bölge…!

NASA’nın  2022  için  planlamış  olduğu “Europa Clipper”  görevi, Europanın  yüzeyini  kaplayan  buzun  kalınlığını, okyanusunun  derinliğini  ve tuzluluk  oranını  ölçmeyi  hedefleyen  bir ziyaret… Bu  görev,  başarıldığı  taktirde, Europa’nın  atmosferi  ile püsküren  maddenin  analizi  de  gerçekleştirilecek…

NASA’nın  henüz değerlendirme  aşamasında  olan “Enceladus Life  Finder” (ELF)  görevi  kapsamında, gayzerlerin  içinden 8-10 defa  geçilmesi  düşünülmekte…

Yine  de, NASA’nın Enceladus’a  yeni  bir  araştırma  görevi  planlaması  için (parasal)  ortam  çok  elverişli  görünmüyor…!

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://www.space.com/36455-saturn-moon-enceladus-energy-source-life.html

https://www.universetoday.com/134977/nasa-bombshell-key-ingredient-for-life-discovered-on-enceladus/

Bir Yanıt Bırakın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s