En  uzak, en  parlak   Pulsar…!  (Farthest, brightest, pulsar…!)

  ngc_5907_x-1_pulsar

Pulsar, NGC 5907 X-1

(Kaynak: ESA/earthsky.org)

 Deborah Byrd’ın earthsky.org’da 21 Şubat  2017’de  duyurduğu  bir  habere  göre, astronomlar, en  uzak  ve  en  parlak Pulsarı  belirledi…

Büyük  bir  yıldızın  hızla  dönen  kalıntısı  olan  bu  gök  cisminin  bir  saniyelik  sürede Güneşin  3.5  yılda  ürettiği  enerji  kadar  bir  enerjiyi açığa  çıkardığı (release) söyleniyor…!

INAF (Roma, İtalya)  Gözlemevinden Gian Luca Israel’in  yaptığı  açıklamaya  göre,  ESA’nın uzay  gözlemevi  XMM-Newton  tarafından  belirlenen  ve  ekseni  etrafında, yaklaşık  saniyede  bir  defa  dönmekte  olan  bu  gök  cisminin,  daha  önce  belirlenen  en  parlak  Pulsarın  50  katı  kadar  parlaklıkta  olduğu  belirlendi…Bu  gök  cismi  Dünyadan  50  milyon  ışık  yılı  uzaklığıyla, bugüne  kadar  belirlenen  en  uzak  Pulsar…

Bilim  insanları, ancak  Nötron  Yıldızlarının  bu  kadar  hızlı  dönüşlere  parçalanmadan  dayanabildiğini  söylüyor… Pulsarlar,  periyodik  ve  eksenel  ışıma  (pulses  of radiation) yapan  manyetize  olmuş Nötron  Yıldızları…

Bu  ışıma  Dünya  yönünde  gerçekleştiğinde,  Pulsarlar Deniz  Feneri ( lighthouse beacon )  gibi, periyodik  olarak yanıp-sönen  ışık  kaynakları  olarak  görünüyor…

Başlangıçta  büyük  bir  yıldız  iken, doğal  yaşam  süreçlerinin  sonunda güçlü  bir  süpernova  olarak  patlayan bu  gök  cisimleri, daha  sonraki  aşamada aşırı  yoğun “kalıntı”  yıldıza (nötron  yıldızı)  dönüşmekte…

ESA’nın  XMM-Newton  Gözlemevi, 13  yıldan  beri,  bu  tür  gök  cisimlerini  araştırdı  ve birçok  defa  da belirledi…

NASA’nın Nustar  gözlem  uydusu  tarafından  da  belirlenen  bu  gök  cisminin  dönme  periyodunun 2003 yılında 1.43  saniye  iken, 2014’te  1.13  saniyeye  azaldığı  anlaşıldı…!

Araştırmacılar,  bu  eksenel  dönme  hızındaki  değişimin Pulsarın  yol  arkadaşı yıldızdan emdiği madde  ile  ilişkili  olduğunu  düşünüyor…  (Bu  noktada belirtelim: bir  taraftan  kütle  kazanırken,  diğer  taraftan  eksenel  dönme  hızının artmasının  arkasındaki  fiziksel  gerçeği  kavrayabilmek, henüz, bizim  için  zor…!)

Araştırmacılar  benzer  bir  güçlüğü bu gök  cisimlerinde  “madde  emme” (accretion  process)   ile  gözlenen  1000  defa  daha  parlak (1,000 times more luminous )  olma  durumunu anlamakta  yaşıyor…

NASA’nın Chandra X-ışını  Gözlemeviyle, 1000  ışık  yılı  uzaklıktaki  Vela  Pulsarının  alınan  görüntüsünden, Pulsar  tarafından “fışkırtılan” jetler (ışık  hızının %70  kadar bir  oranında, hızla  hareket  eden  yüklü  parçacıklar;  fast-moving jet of particles ) açıkça  görüntülenebildi… Bu  gök  cismi  saniyede  onbir  defa  dönmekte…

vela-pulsar-jet-chandra

Vela  Pulsarı

(Kaynak: NASA/Chandra)

Göründüğü  kadarıyla,  Evren  pek  çok  (henüz)  bilinmeyenle  dolu… Araştırmacılar  da, çok  büyük  emekler  harcayarak, bunları  ortaya  çıkarıyor…

Kim  bilir…daha   neler  keşfedilecek…?

 

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://earthsky.org/space/ngc-5907-x-1-brightest-farthest-pulsar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s