Dünyanın manyetik kutupları ne zaman değişecek…? ( When will the Earth’s magnetic poles flip…?)

geomagnetic-field

(Kaynak: NASA Goddard Space Flight Center/Flickr, CC BY-Sa/space.com)

Space.com’da 2  Şubat  2017  tarihinde, “University of Leeds”de  jeoloji  Profesörü  olan  Phil   Livermore    ve   “University of Leeds”  de  jeofizik  profesörü  olan   Jon Mound   tarafından   yayımlanan  bir  yazı  bu  soruyu  cevapladı…

Bilim  insanları,  Dünyanın  bir  manyetik  alana  sahip  olmasının  yaşam için  çok  önemli olduğunu  düşünüyor…! (Kısaca, bir  gezegende  manyetik  alan  yoksa/yetersizse  orada  yaşam    aramaya  kalkmayın…!)

Dünyayı  bir  “pamuk  şekeri”  gibi  saran  manyetik  alan, görünmeyen “kuvvet alanı” (elektromanyetik  dalgalar  alanı)  Güneşin  Dünya  yönünde  fışkırdığı şarjlı  parçacıkları  saptırarak, onların  Dünya  yüzeyine (ve  canlılara)  ulaşmasını büyük  ölçüde  önlemekte…!

Bu  manyetik  alan  sabit  olmayıp,  dalgalanmakta… (Aurora  video  görüntüleri… gibi…)

Bilim insanları, gerçekleştirdikleri  araştırmalarda, Dünyanın manyetik  kutuplarının  birkaç  yüz  defa  yön  değiştirdiğini  belirlemiş… Kısaca, manyetik  kuzey  yönü  manyetik  güney (ve  tersi  ) olmuş…!

Dönemsel  olarak  gerçekleştiği  bilinen  bu  “küresel” olaydan  sıradaki    ne  zaman…?  İlave  olarak,  Dünyadaki  yaşam  bundan  nasıl  etkilenecek…?

Bilim  insanları, bu  “kutup  değiştirme”  sürecinde, manyetik  alanın,  çok  zayıflasa  da,  sıfır  olmayacağını,  geçiş  sürecinde  birden  fazla  kuzey  ve  güney  kutbunun  ortaya  çıkabileceğini  düşünüyor…

Bilim  insanları  “jeomanyetik  yer değiştirmelerin (geomagnetic  reversal)  her  milyon  yılda  birkaç  defa  oluştuğunu  hesaplıyor…  Ancak,  bu  aralığın  düzensiz  olduğu  belirlenmiş…  Bu  aranın  on  milyonlarca  yıl  sürebilmesi  de mümkün…

Araştırmacılar, Dünyanın  “yarı  yoldan  dönmüş” ( incomplete reversals)   süreçler  yaşadığını  da  belirlemiş…!  (İnsanın  “şaka  mı  bu…”  diyesi  geliyor…!)  Kısaca, manyetik  kutupların  ekvatoru  da  geçecek  şekilde   kaydıktan  sonra,  vazgeçip,   geri  dönme  durumu…!

Bilim  insanları, en  son  kutup kaymasının ( Brunhes-Matuyama ) 780 000  yıl  kadar  önce gerçekleştiğini  belirlemiş… “Geçici  kayma”nın    (temporary reversal)    ise  41 000 yıl  önce  meydana  geldiği ve  bin  yıl  kadar  sürdüğü  belirlenmiş…

Bilim  insanları, manyetik  kutup yer değişiminin  yaşandığı  dönemde, zayıflayan  manyetik  alanın, Dünya  yüzeyine  yönelen  radyasyonu  önlemede   yetersiz  kaldığını  düşünüyor…

Böyle  bir  olayın  bugünlerde  meydana  gelmesi, başta  Dünya  yörüngesindeki  uydular  olmak  üzere,  havacılığın (uçak  yolculuğunun)  ve  yerdeki  elektrik/elektronik  altyapının  risk  altına  girmesi/olumsuz  etkilenmesi  demek…

Bir  benzetme  olarak, 1700’lü  yılların  sonunda,  alışılmadık  şiddette  gerçekleşen  Güneş  patlamalarının yaygın  enerji  hattı  yangınlarına  yol  açtığı  biliniyor…

2003 yılında İsveç’te   gerçekleşen  ve “Halloween  Fırtınası”  ( Hallowen  Storm ) olarak  adlandırılan bir  olayda,  bölgesel  elektrik  kesilmesine  yol açmış, havayolu  uçuşlarında  değişiklikler    gerekmiş  ve  bazı  uydular  ve  iletişim  olumsuz  etkilenmişti…

Böyle  bir  olayın  Dünya  üzerindeki yaşamı  nasıl  etkileyeceği,  böyle  bir  tecrübe  doğrudan  yaşanmadığı  için,  bilinemiyor… Yine  de, Dünyanın  manyetik  alan  çizgilerini  izleyerek  yön  bulan  kuşları da  etkilemesi  olası… !

Yazarlar,  yine de, erken  dönem  insanlarının  “Laschamp olayını/dönemini”  ( Laschamp  Event )   fazla  zayiat  vermeden  atlattıklarını; Dünya  yüzeyindeki  yaşamın, birçok  “tam  yerdeğiştirme  olayı”ndan  sonra  da, varlığını  sürdürebildiğini  düşünüyor…! (Tabi,  solucanlar  için  sorun  olmayabilir…)

Yazarlara  göre, Dünyanın  kutup  değiştirme  periyodu  halihazırda  aşılmış  durumda…  Diğer  taraftan, menyetik  alanın  gücü her  yüz  yıllık  dönemde  yüzde  beş  azalmakta… Yani,  kutup kaymasının  devam  ettiğinin  dolaylı  bir   işareti…!  Kısaca,  gelecek 2000  yıl  içinde manyetik  kutuplar  yer değiştirebilir…

Araştırmacılara  göre,  Dünyanın  manyetik  alanı   merkezindeki  iki  katmanlı  ergimiş  demir  çekirdeğin  hareketleri  (slow churning of molten iron)   sebebiyle ortaya  çıkıyor…

Bu,  nisbeten  düzenli  harekette  meydana  gelen  çalkantı  manyetik  kutupların  değişmesi sürecini  tetikliyor…

Dünyanın  manyetik  alanı yerdeki  ve  Dünya  yörüngesindeki  araçlar  tarafından  sürekli  izlenmekte…

Diğer taraftan,  Dünyanın  merkezindeki   çekirdek  dinamiğini  izlemek  ve  jet-akıntılarını (jet-stream)  dahi ölçmek  mümkün  olmaya  başladı…

Yazarlar, Dünyanın manyetik  kutup  değişimlerini  daha  hassas  bir  şekilde  tahmin  etmenin  yakın  gelecekte  mümkün  olabileceğini  düşünüyor…

Sırada,  elde  edilecek  bu  yeni  bilgileri  kuşlara  aktarabilmek  var…!

 

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.youtube.com/watch?v=1oGaGIIm6tE

http://www.space.com/35530-earth-magnetic-poles-about-to-flip.html

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s