“Dünya  Kuasar  Günü”…(!) (Quasar mystery solved…today …!)

3c273

3C273’ün ve gaz jetinin  x-ışığı  görüntüsü.

(Kaynak: Chandra X-ray Observatory/earthsky.org).

Deborah  Byrd, “earthsky.org”da  bugünkü  yazısında bunu  hatırlattı…
Hollandalı  bilim  insanı  Maarten Schmidt  Kuasarların çok  parlak  ve  çok  uzaktaki  gökcisimleri  olduğunu  ilk  fark eden  kişi…!  Bu  keşfini  1963  yılıda  yaptı…Bu  keşfi  evrene  bakışı  bir  anda  değiştirdi…
Caltech Üniversitesi  astronomlarından  olan Schmidt, 5 Şubat 1963’te, “Quasi-stellar  Radyo Dalgası  Kaynağı” 3C273’ün sırrını  çözdü…
Bugüne  kadar  bir  yıldız  gibi  görünen  bu  cismin, fazladan  bir gaz  jeti de  gözlenmekteydi… Anlaşılamayan  diğer  bir  acayipliği ise ışık  spektrumunun (ışığıda gözlenen  dalgaboylarının)  alışılmıştan farklı  olmasıydı…! Astronomlar,  uzaktaki gök  cisimlerinin  kimyasal  yapısını  anlamak  için ışık spektrumlarını  kullanır…
3C273’ün  spektrumu  bilinen  kimyasal  elementlerle  uyuşmuyordu…Schmidtt, 3C273’ün ana  maddesinin  sıradan  hidrojen  olduğunu  anladı…gerçekleştirdiği  esas  keşif  buydu…!
Bunun  daha  önce  fark edilememiş  olmasını  sebebi, hidrojenin  spektrum  çizgilerinin spektrumun  kızıl  ucuna doğru  hayli kaymış  olmasıydı…!
Böyle  bir  durum sadece, 3C273’ün üç milyar ışık  yıl  kadar  uzakta  olmasıyla mümkün  olabilirdi…!
Schmidtt, bu keşfini  gerçekleştirdiği  akşam, keşfinin  doğuracağı   sonuçları  düşününce  yerinde  duramadı…Evinin  içinde  dolaştı  durdu…!
Eğer  3C273  bu  kadar  uzaktaysa  ve  görünebiliyorsa çok  çok  güçlü ışık  yayan  bir  cisim  olmalıydı… Bugünkü  değerlendirmelere  göre, Güneş  benzeri  iki  trilyon  yıldızın  toplam  parlamasına  eşdeğer bir güçte  parlama… Samanyolu’nun  yüz katı  kadar…
Araştırmacılar,3C273’ün çapının bir  ışık yıl  kadar  olduğunu  ölçüyor… (Samanyolunun  çapı ise  10 000  ışık  yılı kadar…)
Bugün, birçoğu 3C273’den  daha  uzakta  ve  daha  güçlü binlerce  Kuasarın  varlığı  biliniyor…
Astronomlar, “Kasarlar  neden  çok  uzakta…”  sorusunu  şöyle  cevaplıyor…: Kuasarlar  Evrenin  erken  döneminde  mevcuttu…Bugün  artık  mevcut  değil… Bugün  gözlenebilenler, ışığı  milyarlarca  yıllık yolculuktan  sonra gözlemciye  ancak  ulaşabilenler”…!
Bilim  insanları  Kuasarların Büyük  Patlama (Big  Bang) teorisine  bir  dayanak  oluşturduğunu düşünüyor…
3C273’ün, Evren  ölçeğinde, çok  küçük  bir  alan  kaplarken  bu  kadar  güçlü  olabilmesi  sırrı  henüz  yeterice  çözülememiş  olan  Kara  Deliklerin Evrende  önemli  bir  rol oynadığına işaret  etmekteydi…!
Kuasarlar, Evrende, Güneş  Sistemi henüz mevcut  değilken   varolmuş olan  ve  merkezinde  çok  güçlü  Kara  Delik bulunan gökadalardı…
Bilim insanları, Kuasarların  çok  güçlü ışımasının, merkezdeki  Kara  Deliğin  yakın çevresindeki  yıldızların  maddesini  yutarken, olay  ufkunda (event  horizon) gerçekleşen süreçlerde  ortaya  çıktığını  düşünüyor…
Kırmızı nokta, Kuasar ULAS J1120+0641, 2011’de,en  uzakta  olduğu  bilinen Kuasardı.
(Kaynak: Sloan Digital Sky Survey and the UKIRT Infrared Deep Sky Survey/Wikimedia Commons/earthsky.org)
Kuasar’ın  isim  babası Çinli  fizikçi  Hong-Yee Chiu  oldu… Mayıs  1964’te  “quasar”  adını  önermişti…!
Bugün  bilinen  en  uzak  Kuasar, ULAS J1120+0641. 28.85  milyar  ışık  yılı  uzaklıkta…
Yararlanılan  Kaynaklar:
https://www.youtube.com/watch?v=2R6UYYJXVr8

http://earthsky.org/space/this-date-in-science-maartin-schmidt-discovers-first-known-quasar

 

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s