Erken  dönem  gökadaları  yeşil…(miydi?) (Green glow from ancient galaxies…!)

 green-pea-galaxy

“Green Pea” (J0925+1403)  gökadasının  Hubble  Uzay  Teleskobu  görüntüsü.

(Kaynak: Space.com)

Bunu, Calla Cofield  söylüyor…”space.com”da  12  Ocak  2017  tarihinde  yayımlanan  bir  yazısında…

Astronomlar  6000  ışık yılı  uzaklıktaki  bir  yeşil  gökadanın Samanyolu  gökadasının yirmide  biri  kadar  olduğunu hesaplamış…

Yeni  gerçekleştirilen  bir  analize  göre, astronomlar, çok  uzaktaki  bazı  gökadaların yeşil  ışık yayımladıklarını  belirledi…!

Bu  araştırmayı  yöneten  ve  Kaliforniya Üniversitesinde fizik  profesörü olan  Matt Malkin, Samanyoluna  yakın  bazı  gökadalarda  da  bu  yeşil  ışık  yayımlama  durumunu  gözlediklerini söyledi…

Malkin’e  göre,  araştırmanın  şaşırtıcı  sonucu, yeşil  ışık  yayımlama  özelliğinin 1-2  milyar  yıl  yaşındaki  gökadaların  neredeyse  tamamında  gözleniyor  olması…!

Bilim insanları  Evrenin  erken  döneminde  ortaya  çıkan yıldızlar  ve  gökadaların oluşum  şeklini  henüz  yeterince  bilemiyor…

Yeşil,  bir gökada için tipik  bir  renk  değil… Gökadaların  çoğu beyazımsı  bir  renkte  görünmekte… Bazıları  ise, barındırdıkları  soğuk  kızıl  yıldızlar  sebebiyle kızıl, turuncu  veya sarı  renkte  görünebilmekte… Diğer  bazıları  ise, barındırdıkları kısa ömürlü  sıcak  yıldızlar  sebebiyle  mavi-beyaz  renkte  görünebilmekte…

Sıcak  gazdan  oluşan  bölgeler  de güçlü  ve  belirgin  renklerde  görünebilmekte… Bir  örnek  olarak, Orion  Bulutsusu (Orion  Nebula) hidrojenin  varlığı  sebebiyle pembemsi görünmekte…

Nisbeten  yakın  gökadalarda  bazı  istisnalar  da  gözlendi…

“Galaxy Zoo”  projesi  kapsamında  gözlenen  ve  yüksek  oranda  yıldız  ürettiği  belirlenen  bu  cüce  gökadalara “yeşil  bezelye  gökadaları” (green  pea  galaxies)  adı  verildi… Araştırmacılar, gökadaların  yaydığı  bu  yeşil  ışığın iki  elektronunu  kaybetmiş  oksijen  atomlarından  ( O++) kaynaklandığını  belirledi…!  (Normal  bir  oksijen  atomunda  sekiz  elektron  mevcut.)

Prof. Malkin’e  göre, bir  yıldızın iyonize oksijen  atomlarının  sayısını  ikiye  katlayabilmesi  için  yüzey  sıcaklığının 50 000  Kelvin  derece  kadar  yüksek  olması  gerekir… Evrende  varlığı  belirlenmiş  en  sıcak  yıldızların yüzey  sıcaklığı 50 000-60 000  Kelvin  derece  kadar…!

Araştırmacılara  göre, bu yeşil-ışıyan  gökadalarda,  çok  sıcak  yıldızlardan  çok  sayıda mevcut  olmalı…! Bu  yıldızların  ışıdığı  yüksek  enerji yakın  çevredeki oksijence-zengin gaz  bulutlarındaki oksijen  atomlarını iyonize  ediyor  olmalı… Araştırmacılar,  yine  de,  bu  sürecin  henüz  yeterince  anlaşılamadığı  görüşünde…

Yeşil-ışıyan  gökadalar  bilinen  gökadaların  sadece  yüzde  birini  oluşturmakta… Milkin’in  incelediği  11  milyar  yıl  yaşındaki  bu  erken  dönem  gökadaları, kimyasal  açıdan  henüz  modern  olanlar  kadar   zenginleşmemiş (metalik  seviyesi  düşük  yıldızlarla  dolu)  gökadalardı… Bu  tip gökadaların  yıldızları  daha  yüksek  seviyede  enerji  yayımlamaktaydı…Modern  gökadaların  yayımlayabileceği  yeşil  ışıma,  gökadanın  genel  ışıması  içinde  baskın miktarda  olamamakta…

Yine  de,  araştırmacıların  karşılaştığı  bir  problem, yeşil  gökadalarda  gözlenen  ışıma  seviyesinin araştırma  modellerinde  hesaplananın  iki  katı  olarak  gerçekleşmekte  olması…!

Malkin’e  göre, gözlenen  bu çok  sıcak  yıldızlar  gerçekte  beklenenden  çok  daha  sıcak  olabilir  ve  morötesi  fotonların  yanında “yüksek-enerjili  morötesi  fotonlar”  ve  x-ışını  fotonları  da  yayımlıyor  olabilir…!

Ancak,  bunların  doğrulanabilmesi  için   James Webb  gibi, daha  güçlü  teleskopların  geliştirilmesi  gerekli…

 

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.youtube.com/watch?v=fKr7GEh2uhc

http://www.space.com/35297-green-glow-from-ancient-galaxies-surprise-scientists.html

 

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s