“Sözde  parçacıklar”…! (Quasiparticles…!)

polaron

Sözde (sanal) parçacıklar (temsili).

(Kaynak: ETH Zurich and Meinrad Sidler/spacedaily.com)

Spacedaily.com’da 7  Kasım  2016  tarihinde  yayımlanan  bir  yazı bu konuya  ışık  tutuyor…

İtiraf  edelim,  bizim  için  yeni  bir  konu…!  Meraklıların  anlamasına  biraz  yardımcı  olmaya  çalışalım…

Bilim  insanlarına  göre   “polaron” bir  katı  cismin  içindeki  elektronlar  arasında  oluşan bir  yapı / durum…

Yine,  bilim  insanlarına  göre, bir  malzemenin  optik  veya  iletkenlik  özelliği   atomaltı parçacıkların “sözde (sanal) parçacıklar”  olarak  gruplanmasıyla  ortaya  çıkıyor…

“ETH (Zurich)’deki  Kuantum  Elektroniği  Enstüsü’nde   görev  yapan  Ataç  İmamoğlu  ve  çalışma  arkadaşları bu  sahada  araştırmalar  yapmakta… Bir  vatandaşımızın  adını geçmesi  bu yazıya  ilgimizi çekti…!

Bilim  insanlarına  göre, “sözde  parçacıklar” bir  fotonun  absorblanması  gibi durumlarda  yaratılmakta…

Bir  katı  madde  içinde  yoğunlaşan  elektronların  hareket  enerjisi  “bandlar” olarak tanımlanan belirli  değerlerde  olabilir… Bir  foton bir  elektronu, arkasında  bir  delik (hole)  bırakarak, alt-seviyeli  bir  enerji  bandından daha  üst  seviyeli  bir enerji bandına  yükseltebilir (promote) …

Araştırmacılar, “tetiklenen” (excited)  bu  elektronun ve  konum  değiştirmesiyle  oluşan  deliğin birbirini  elektrostatik  “Coulomb  Kuvveti”yle  çekeceğini ve  bu  çekim  yeterince  güçlü  ise, ortaya  çıkan  bu  elektron-delik  çiftinin  bir  “sözde  parçacık”  olacağını söylüyor…!  Bu  yeni  sözde  parçacığa  “exciton”  adı  verilmiş…

Eğer,  bir  yerine  iki  elektron  bir  delikle  birleşirse, “trion”  adını  alıyor… (Eğer, henüz  adı konmadıysa, dörtlü’ye  de  “quadrion”  adını  biz  verelim…!)

Eğer  ortamda  “exciton”lar  ve  serbest  elektronlar  mevcut  ise, maddenin  yeni  olarak  ortaya  çıkan özellikleri “Fermi polaronları”  adı  verilen  yeni “sözde  parçacıklar”ın varlığının  kabullenilmesini / tanımlanmalarını gerektiriyor…

İmamoğlu  ve araştırma  grubunun  diğer  üyeleri elektronların sadece  iki  boyut  içinde hareket  edebildiği belirli  tip  yarı  iletkenlerde ortaya  çıkan bu “sözde  parçacıklar”ın doğasını  anlamaya  çalışmış…

Bunun  için, mikrometrenin  binde  biri  kalınlığındaki  tek  bir  molibden-diselenid’i   (molybdenum diselenide) boron  nitrit diskeri  içine  yerleştirerek  hazırladıkları  düzenekte, malzemenin  ışığı  ne  kadar güçlü  bir  şekilde  absorblayacağını  araştırmışlar…

Oluşturulan  bu  yarı  iletken  yapı optik  olarak  tetiklendiğinde, Fermi-polaronları’nın  ortaya  çıktığını  belirlemişler…

Bu  arada, İmamoğlu’na bozonik (exciton)  ve fermiyonik (elektrons) parçacıkların  etkileşimi  konusundaki  çalışmaları  sebebiyle, 2015’te, “Advanced Grant of the European Research Council-ERC”  ödülünü  kazanmış…

Bu  sahadaki  çalışmaların süperiletkenliğin (superconductivity)   lazer  ile  kontrolunun  gösterilebilmesini  amaçladığını  da  belirtelim…

 

Yararlanılan  Kaynak:

http://www.spacedaily.com/reports/Hot_on_the_heels_of_quasiparticles_999.html

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s