“Işınlama” bir gün gerçekleşebilir mi…? (Quantum Teleportation is one step closer…!)

 quantum-entanglementx

Dolaşıklık…!

(Kaynak: agsandrew/Shutterstock.com/livescience.com)

Bunu  biz  söylemiyoruz… Livescience.com’da  23 Eylül  2016  tarihinde  yayımlanan  bir  yazısında Charles  Q. Choi  söylüyor…!

Işınlama  ile  ilk  olarak, TV  Dizisi  “Star  Trek”te  tanışmıştık… “Star  Trek”  ekibi, uzay  gemilerinden  gezegenlerin  yüzeyine, “duşakabin”e  girerek  ışınlanmaktaydı…!

Bazı  bilim  insanları, yakın  zamana  kadar, “ışınlamanın” gerçekleşmesi  mümkün  olamayacak  bir “bilimsel-hayal”  olduğunu ileri  sürmekteydi…

Araştırmacılar, bugünlerde “quantum teleportation”  olarak  adlandırılan  bir  işlemi  başardılar… Lazer  palslerinin “teleportasyonu”nu…!

Herne  kadar, “tureng.com”  sözlüğünde “teleportation”un  Türkçe  karşılıklarından  biri  olarak  “ışınlanma”  da  verilmekteyse  de, “laser  palslerinin  kuantum teleportasyonu”nun    “ışınlanma”  sözcüğü  ile ne  derece  nitelenebileceği yoruma açık  bir  husus…!

Araştırmacılar, fiber-optik  kabo  sistemini  kullanarak,  bu  “ışınlama”  olayını  iki şehir  arasında  gerçekleştirmiş…

Araştırmacılar, bu  buluş  “Star Trek”  tipi  ışınlamayı  mümkün  kılamasa  da, “kuantum teknolojisi  kullanacak  bilgisayarların”, “kuantum  teknolojisi  kullanacak  internet”  üzerinden, çok  daha  güvenilir (hack-proof)  bir  şekilde  ve  çok  daha  hızlı  olarak, iletişim  kurmasının  mümkün  olacağını  ileri  sürüyor…  

Bir  insanın / cismin, uzayda  hareket  ettirilmeden, bir  noktadan  başka  bir  noktaya  ışınlanması  “bilimsel-hayal” (science-fiction)  olarak  görülse  de, araştırmacılar  “kuantum  teleportasyonu”nu   gerçekleştirebilmek  için 1998’den  beri çalışmakta… 2012  yılında gerçekleştirilen  bir  deneyde, Kanarya  Adalarındaki LaPalma  şehrinden, Afrika’da, 143  kilometre  uzaklıktaki  Tenerife  şehrine bir  “teleportasyon”  gerçekleştirilmişti…!

“Kuantum  teleportasyonu” (quantum  teleportation)  kuantum  fiziğinin acayip  bir  özelliğine  dayanmakta… Atom  altı  parçacıkların aynı  anda  iki  veya  daha  fazla  yerde  ortaya  çıkabilme  özelliğine…! “Kuantum teleportasyonu”   yine  bir  başka şaşırtıcı  olaya, “kuantum dolaşıklığı”na (quantum  entanglement)  dayanıyor… Atom-altı  parçacıkların, aradaki  mesafeye  bakılmaksının, birbiri  ile ilişkili  olabilmesi  ve   birbirini anında  etkileyebilmesi… (Biraz,  “ayağın çarşafa  dolanması”  durumu…!)

Araştırmacılar, mevcut  durumda, insan  dahil  maddeyi bir  yerden  başka  bir  yere nakletmeyi (teleportation)  başaramasa  da, (ki, evden  eve-nakliyeciler  bunun  olmasını  asla  istemezdi…!) bilginin  bir  noktadan  başka  bir  noktaya  taşınmasını sağlayacak “kuantum  teleportasyonu”nu başarmaya  başladılar…

Bilim  insanlarına  göre, bir  elektronun  “kuantum  teleportasyonu”  düşünüldüğünde, önce  bir  elektron  çifti   arasında  “dolaşıklık  sağlanması”  gerekir… İkinci  adımda, “ışınlanması  hedeflenen”  elektron  bir  yerde  tutulurken (hapsedilirken), ikinci  elektronun, “teleportasyonun”  gerçekleşmesi  istenen (uzaktaki)  noktaya, fiziki  olarak (fiber  optik  kabloyla,…)  taşınması  gerekir…

Bir  sonraki  aşamada  ise, “teleportasyonu  hedeflenen” (tutsak)  elektronun “kuantum  durumu” (quantum  state) analiz  edilir (bu  gerçekleştirildiğinde, tutsak  elektronun  “kuantum  durumu” ortadan  kalkar / yok  olur…!)…

Sonuç  olarak, toplanan  bu  veri, uzağa  gönderilen  elektronu “tutsak”  elektrona  dönüştürmek  için   kullanılabilir…! Bu  gerçekleştiğinde, uzaktayken-dönüştürülen  elektron “tutsak”  elektronun bir  kopyası  haline  gelir… Olaya  nasıl  bakılırsa bakılsın,  bir  “teleportasyon”  (ışınlama) olayı  gerçekleştirilmiş  olur…!  (Sinema  filmi “The  Prestige”yi  hatırladınız  mı…?)  Verinin ışık  palsi  veya  elektronlarla  gönderiliyor  olması  sebebiyle, “kuantum teleportasyonu”  en  fazla   ışık  hızında  gerçekleşir…

İki  araştırma grubu Çin’in Hefei  şehri  ile  12.5  kilometre  uzaklıktaki  Calgary ve  Alberta  şehirleri  arasında, fiber  optik  kablo  üzerinden  iki  ayrı  teleportasyonu  gerçekleştirdiklerini 19 Eylül 2016 tarihinde  (Journal of Nature Photonics) açıkladılar…!

Bilim  insanları, “teleportasyon”un gelecekteki  birçok potansiyel  teknolojide  (“kilit”…değil…)anahtar  bir  rol  oynayacağını  düşünüyor… Kriptoloji (cryptology), verinin  iki  nokta  arasında  güvenli  iletimini  sağlama,  bunlardan  biri…Çok  hızlı olarak  işlem  yapabileceği ileri  sürülen  “kuantum  bilgisayarları”  bunlardan  başka  biri…

Uzun-mesafeli “kuantum  teleportasyonu”  foton  seviyesinde  senkronize  edilmiş olan  ve  bu  özelliğini  fiber  optik  kablo  sisteminde  kaybetmeyen,  lazer  ışınlarının  kullanılmasını  gerektirmekte…

  

 

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.youtube.com/watch?v=rl61ov3vxkk

http://www.livescience.com/56230-quantum-teleportation-approaches-sci-fi-level.html

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s