“Kara Delikler” gerçekten kara mı…? (Are Black Holes truly black…?)

 black-holes-bb

(Kaynak:  Karl Tate/ space.com)

Nola Taylor Redd, Space.com’da 19  Ağustos  2016 tarihinde  yayımlanan  yazısında  bu  konuya  ışık  tutuyor…

Bilim  insanları, ses  dalgaları  kullanarak  oluşturdukları “simüle” Kara  Deliklerde Hawking  Radyasyonu  olarak  bilinen zayıf  enerji  ışımasını (yayınımını) gözledi… Teoriye  göre, bu  ışıma bir  Kara Deliğin (Black Hole)   olay  ufku (event  horizon) denilen, ışığın  dahi  kaçmayı  başaramayacağı  kütleçekimi  sınır  bölgesinde gerçekleşmekte…

Bazı  bilim  insanlarına  göre, eğer gerçek Hawking  Radyasyonu  Kara  Deliklerde  gerçekleşmekte  ise, bu  gök  cisimleri  tam  olarak “kara”  olmamalı…!

Bilindiği kadarıyla, Kara Delikler yakınlarından  geçen  ışığı  eğecek, uzay-zamanı  bükecek  kadar büyük  kütleçekimine  sahip…

Evrenbilimci (engelli)  bilim  insanı Stephen Hawking  kuantum fiziğini  ve graviteyi (kütleçekimi)  birleştiren bir  teori  (ve hesaplama  yöntemi) geliştirmişti…

İsrail  Teknoloji  Üniversitesi “Technion”da  görevli  Prof. Jeff   Steinhauer   ve  ekibi  Hawkingin  b  teorisini doğrulamaya  çalışan deneyler  yapmakta…Araştırmacıların  ilk  bulguları Hawking’i  doğrular  nitelikte…

Parçacık  Fiziğinde inanılması  biraz  zor  bir  önerme “uzaydaki parçacık  çiftlerinin”  var  olma  ile  yok  olma  (blink  into  existence) arasında  sürekli  gidip gelmesi…Normal  madde  ile  onun anti-maddesini oluşturan  bu  çiftler  birbirini  sürekli  olarak  yok etmekte… “Sanal” (virtual)  parçacıklar  olarak adandırılan  bu  parçacıklar, bir  Kara  Deliğin  olay  ufku  yakınında  ortaya  çıktığında, biri  Kara  Deliğin içinde  düşerken, diğeri olay  ufkundan  uzaklaşarak dışarı  kaçabilir…Böylece,  yok olmaktan kurtulabilir…Buna  “Hawking  Radyasyonu” adı  verildi…

Ancak,  böyle  bir  etkileşimi tabiatta  gözlemek –biraz- zordu…!  Bir  Kara  Deliği  bile  gözlemek  yeterince  zorken, Kara  Deliğin  etrafında  gerçekleşecek, çok  zayıf  bir Hawking  Radyasyonunu, etrafında  gerçekleşen  çok  daha  güçlü  radyasyonlar  arasında, gözlemek çok  daha  zordu…

Steinhauer, ortaya  çıkan  ısının  artalan  radyasyonu  yaratması  sebebiyle, benzer  güçlüğün  laboratuar  ortamında  da  mevcut  olduğunu  söylüyor…! Bu sebeple, bu  artalan  radyasyonunu  elimine  etmek  için, deneyler mutlak  sıfır  noktasından (absolute  zero) derecenin milyarda  biri  kadar  yükseklikte  bir  sıcaklık  ortamında  gerçekleştirilmeye  çalışılıyor…!

Bir  Kara  Delik  simülasyonunda, “Bose-Einstein  yoğuşması”  (Bose-Einstein  condansate) olarak adlandırılan bir  madde  formu  elde  etmek  için  rubidyum  atomlarından  oluşan  ışık  üreten  bir lazer ile, karşı  yönde, ses  hızından  daha  büyük  bir  hızla akıtılan  soğuk  bir  gaz  akımı  kullanılıyor…

Bir  Kara  Deliğin  laboratuar  ortamında, ses dalgalar  kullanılarak  simüle  edilebileceği  düşüncesi 1981 yılında  ileri  sürülmüştü… Ancak,  bu  düşüncenin  gerçekleştirilmesi  biraz  zaman  aldı…

Steinhauer, iki  yıl  önce, Hawking  Radyasyonunu laboratuar  ortamında  ölçen  bir  deney  gerçekleştirdi…  

Bu  yeni  deneyde, uzayın  derinliklerinde, kendiliğinden gerçekleşen parçacık-antiparçacık  olayları  simüle  edilmiş  oldu… Simüle  Kara  Delik, Hawking’in  ileri  sürdüğü parçacıkları üretmekteydi…! Gerçekleştirilen deney   Hawking’in   haklı  olabileceğini gösteriyordu…!

Mevcut   “fizik  Dünyasında” yaşanan  bir  güçlük, Einstein’in  kütleçekimi  teorisinin (büyük  ölçekli  etkileşmeler) kuantum  mekaniğinin  sonuçlarıyla (atom-altı parçacık  seviyesindeki  etkileşmeler) uyuşmaması… Bilim  insanları, halen,   bu  iki  teorinin  birleştirilebilme  imkanını  araştırmakta…

Hawking’in  teorisine (ve  hesaplamalarına) göre, ışıma  sebebiyle, Kara  Delikler  zamanla  küçülerek  yok  olacaktır… Bu  yok  oluş, Kara Delik  tarafından  yutulacak  maddenin  sahip  olacağı  “bilginin” (information)  de sonunda,  yok  olması  demek…

Kuantum  mekaniğine  göre, parçacıklar  birbirlerinden  çok  büyük  mesafelerde ayrılsalar  da, “iletişim  halinde”(entangled) olarak  kalırlar  ve  sahip  oldukları  bilgiyi  paylaşırlar… Bu  durum (görüş)  iki  teorinin  arasındaki  ana  uyuşmazlıklardan  biri…!

Steinhauer’in  bulgularını ihtiyatla  karşılayan  bilim  insanları  da  mevcut…

 

 

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.youtube.com/watch?v=TJc6UGz6YA0

http://www.space.com/33808-black-hole-test-supports-stephen-hawking-theory.html

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s