Hulse–Taylor ikilisi… (Hulse-Taylor binary…)

  PSR_B1913+16_period_

PSR B1913+16’nin  teorik  ve gözlenen yörünge  değişimi.

(Kaynak: Wikipedia)

PSR B1913+16  olarak  kodlanan Hulse-Taylor  ikilisi (binary), ilk  defa  kefedilen  ve  bir  kütle merkezi  etrafında  dolanan iki  nötron  yıldızı…! Bu  yıldız  çifti, 1974 yılında, University of Massachusetts Amherst’te çalışan  bilim  insanlarından Russell Alan  Hulse  ve Joseph Hatoon  Taylor  tarafından  keşfedildi…

Bu  keşif, gravitasyon  çalışmalarına  kapı  açması sebebiyle, 1993  yılında,  onlara Nobel  Fizik  Ödülü’nü  kazandırdı…

305  metre  çapındaki Arebico  antenini  kullanan  araştırmacılar, önce bu  yıldızların  radyo dalgası yayımını,  daha  sonra  da  bunların hızla  dönen  ve  hayli manyetize  nötron  yıldızları  olduğunu  belirledi… Bu  yıldızlardan (ölçülebleni)  ekseni  etrafında, saniyede 17  defa dönmekteydi…Pals  periyodu 59 milisaniye  olarak  ölçüldü…

 Radyo  dalgası  palsleri  izlendiğinde, palsler  arasında  sistematik  bir zaman  değişiminin  meydana  geldiği  belirlendi… Bu  değişim 7.75  saatlik  bir  periyoda  gerçekleşmekteydi…Araştırmacılar,  gözlenen  bu  durumu  analiz  ederek, bunun bir  puslar  çifti  tarafından  oluşturulabileceği  sonucuna  vardılar… Çiftinin  ikinci  yıldızının yayımladığı  palsler  belirlenemese  de,  bunun  bu  yıldızı  pals  doğrultusunun  Dünyadan  farklı  bir  yöne  doğru  yayımlandığı  sonucuna  varıldı…

Palslerin  Dünyaya, birbirine  kıyasla,  üç  saniye  erken  ulaşması   sebebiyle, bu  palsleri  yayımlayan  yıldızın  yörünge  çapının üç  ışık-saniyesi (kabaca, Güneşin çapı)  kadar  olduğu  sonucuna  varıldı…Bu  yıldızların  kütlelerinin Güneşin  kütlesinin  1-3  katı  kadar  olabileceği, ayrıca,  hesaplandı…Gözlemlerden  anlaşıldı  ki, pulsarın  yörüngesi yavaş  yavaş  daralmaktaydı… Araştırmacılar,  bu  durumun pulsarın, Einstein’in genel  görecelik  kuramında  ileri  sürdüğü “gravitasyon  dalgası” (gravitational  wave)  olarak  enerji  kaybından  kaynaklanmış  olması  gerektiğini  ileri  sürdü…  Daha  sonra  yapılan  ölçümlerde, yıldızın yörüngesinin  kütle  merkezine  en  yakın  noktasının (periastron), gravitasyon  alanı  (gravitational  field) sebebiyle, Merkürün  yörünge  hareketinin  benzeri  bir  şekilde,  yılda  4  derece ileriye  kaydığı  belirlendi…(Bu  yörünge  kayması  Merkürde  çok  daha  yavaş  gerçekleşmekte…)

Bu pulsar  ve  arkadaşı   nötron  yıldızı eliptik  yörüngelerde  dolanmakta… Yörünge  hareketi periyodu 7.75  saat; yörünge  düzlemi  eğimi 45  derece  kadar……

 Araştırmacılar, bu  pulsar  ikilisinin birbiriyle  çarpışmadan  önce  kalan  ömrünü  300  milyon  yıl  olarak  hesapladı…!

  

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://en.wikipedia.org/wiki/Hulse%E2%80%93Taylor_binary

Bir Yanıt Bırakın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s