Dünyanın manyetik alanında Ay’ın rolü mü var…? (Did the Moon play a role in maintaining Earth’s magnetic field…?)

 earth-mantle-wobble-rotation

Dünyanın  manyetik  alanının  oluşumu.

(Kaynak: Julien Monteux and Denis Andrault/space-travel.com)

“Space-travel.com”da 1 Nisan  2016  tarihinde  yayımlanan  bir  habere  göre, Ay,  Dünyanın  manyetik  alanının sürdürülmesinde  önemli  bir  rol  oynamış  olabilir.

Ay  ve  Güneşin  sebep  olduğu gravitasyon  etkileri  Dünyanın  mantosunda (mantle)  periyodik  deformasyonlara  ve dönme  ekseninde “bel  sallamaya” (dönme  ekseninin  ucunun, üstten  bakana  göre,  bir  çember  çizmesi; wobble)  sebep  olmakta…

Dünyaya  uygulanan  bu mekanik  kuvvet, çok  düşük  vizkozitede  demir  alaşımından  oluştuğu  belirlenen  “dış  çekirdekte” (outer  core) kuvvetli  akıntılara  sebep  olmakta… Bu ergimiş metal  akımları Dünyanın  manyetik  alanının  oluşmasını  sağlamakta…

Dünyanın  manyetik  alanı, yeryüzündeki  yaşamı  Güneşten  gelen radyasyondan  ve uzaydan  gelen  şarjlı  parçacıklardan korumakta… Dünyanın  manyetik “kalkanı”  dış  çekirdeğin bir   “yer-dinamosu” (geodynamo) olarak  çalışmasıyla  üretilmekte… Dünyanın  bu  manyetik  alanının  günümüze  kadar  korunabilmesini, klasik  model, geçen  4.3 milyar  yıl  içinde Dünyanın  çekirdeğinin 3000  santigrad  dereceye  kadar  soğuması  ile  mümkün  olabildiği  açıklandı…

“CNRS”  ve   “Universite Blaise Pascal”  daki  araştırmacılar, karşı  bir  görüş  olarak, soğuma  sürecinde, Dünyanın sıcaklığının  sadece 300  santigrad  derece  kadar  düşebildiğini  ileri  sürdü…!

Bu  değerlendirmelerde, Ayın  manyetik  alan  üzerine  bugüne  kadar  gözardı  edilen  etkisinin bu  sıcaklık  farkının  sebep  olduğu  açığın  kapatılmasını  ve  “yer-dinamosu”nun  sürekli  çalışmasını  sağladığı  düşünülüyor…!  

Dünyanın  manyetik  alanının  oluşmasında  kabul  gören klasik  model önemli  bir  paradoksun da doğmasına  yol  açmıştı…Öngörülen “yer-dinamosu”nun  çalışabilmesi  için, Dünyanın, milyarlarca  yıl  önce  tamamen  ergimesi  ve çekirdeğinin 6800  santigrad  dereceden 3800  santigrad  dereceye  kadar, yavaş  yavaş  soğuması  gerekiyordu…

Ancak, gezegenin iç  sıcaklığının  erken  dönemdeki evrimi  için  geçenlerde  yapılan  modelleme  çalışmalarında, en  eski  tarihli  karbonatlar  ve  bazalt  kayalar  üzerinde  gerçekleştirilen   jeokimyasal çalışmalarda  varılan  sonuçlar  bu  büyük mertebeden  soğumayı destekleyemedi…!  Araştırmacılar, bu  büyük  sıcaklık  farkı-senaryosunu  bir  kenara  bırakarak, başka  bir enerji  kaynağının  katkısını  önerdi…

Dünya,  diğer  gezegenler  gibi,  tam  bir  küre  şeklinde  olmayıp, “bel” (ekvator)  bölgesi  biraz  şişkindir… Uyduları  mevcut  olan  diğer tüm  gezegenler  ve gezegenleri  mevcut  olan  yıldızlar  (ve  çift yıldız  sistemleri)  gibi, ekseni  etrafında  dönerken “bel  sallama  hareketi”  yapar… Ay’ın  çekim  kuvveti  Dünyanın mantosunda  elastik  deformasyona  sebep  olur…

Araştırmacılara  göre, sıvı  demir-alaşımı  dış  çekirdeğin  hareketini sürekli  olarak tetikleyen  bu “Ay”  etkisi  Dünyanın  manyetik  alanının  sürdürülmesine  katkıda  bulunmakta…!

Araştırmacıların  hesaplamalarına  göre, Güneş  ve  Aydan  Dünyaya, sürekli  olarak, 3.7  trilyon wat  gravitasyonel  enerji  sağlanmakta…Bu  enerjinin bir  trilyon wat’lık  kısmı dış  çekirdeğin  hareketini  tetiklemek  için kullanılmakta…

Dünyanın  manyetik  alanını  sürdürebilmek  için  yeterli  olan  bu  enerji klasik  teorinin ana  paradoksunun  da  çözümlenmesini  sağlamakta…!  

Gezegenlerin  manyetik  alanları  üzerine gravitasyonel  etkiler, halihazırda, Jüpiterin  uyduları  Io  ve  Europa  ile diğer birçok  öte-gezegen (exoplanet)  için  iyi  dokümante  edilmiş  durumda…

Ne  Dünyanın  ekseni  etrafında  dönmesi, ne  eksenlerinin  yönü, ne  de  Ay’ın yörünge  hareketi kusursuz  değil…Dünya  çekirdeği  üzerindeki  birleşik   etkileri kararsız  olduğundan, “yerdinamosu”nda dalgalanmalara  sebep olmakta… Bu  sebeple, dış  çekirdekte   ve  çekirdek-manto  sınırında belirli  ısı  palslerine, zaman  içinde, manto içinde bölgesel  ısı  yükselmelerine  sebep  olabilmekte…Bunlar  da  volkanik  aktiviteleri  tetiklemekte…Bu  yeni  modele  göre, Ay’ın Dünya  üzerindeki  etkisi gel-gitlere  sebep  olmanın  ötesinde  sonuçlar  doğurmakta…!

Yararlanılan Kaynaklar:

http://www.space-travel.com/reports/The_Moon_thought_to_play_a_major_role_in_maintaining_Earths_magnetic_field_999.html

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s