Protonun keşfi… (Discovery of proton…)

rutherford01

Elektronun 1897’de  J. J. Thompson  tarafından  keşfinden  sonra,  bilim  insanları, atomun  yüksüz (nötr)  özelliğini  de  dikkate  alarak,  içinde  elektronların  negatif  yükünü  dengeleyecek pozitif  yüklü maddenin  de  mevcut  olması  gerektiğini  düşündüler…

Protonun  varlığı, 1911’de, Ernest Rutherford  tarafından, altın  folyo  deneyi (gold  foil  experiment)  ile  gösterildi… Rutherford, bu  deneyi  ile, atom  için  J. J.  Thopmson  tarafından  önerilen “erikli  puding” (plum pudding)  modelini   “yörünge”  modeline  (planetary Rutherford  model) geliştirdi… Atom  modeline  nihai  şeklini  Neils  Bohr  verdi…

Rutherford  yönetiminde  çalışan  araştırmacılar Hans  Geiger  ve Ernst  Marden, 1909’da gerçekleştirdikleri  altın  folyo  deneyinde, birkaç  atom  kalınlığındaki altın folyoya   “alfa  parçacığı”  olarak  adlandırılan  helyum  çekirdeği  (ışın  demeti) gönderdiler…

O tarihlerde,  bir  atom,  içinde elektronların  yer  aldığı bir  pozitif  yüklü  küre  (içindeki  erik  tanecikleri  elektronu temsil  eden bir  puding) olarak  kabul  ediliyordu…

Deneyde, folyoya  gönderilen  8000  alfa  parçacığından  sadece  biri gidiş  istikametinden  farklı  yöne saptırılıyordu…   Rutherford, folyoya  sevkedilen  alfa  parçacıklarının  saçılma (scattering)  derecesinden, atomun  içindeki  pozitif  yüklü  bölgenin (çekirdeğin)  sanılandan  çok  daha  küçük  bir  hacimde  olduğu  sonucuna  vardı…  Atomun  büyük  kısmı  elektronlar  ile çekirdek  arasındaki  boşluktan  oluşuyor  olmalıydı…!

Rutherford,  alfa  parçacıklarının  sapmasından  hareketle, atom  çekirdeğinin  pozitif  yüklü  olması  gerektiği  sonucunu  çıkardı… Alfa  parçacıklarının  sapması  çarpışma  sebebiyle  değil, pozitif (aynı)  yüklerin birbirini  itmesi  sebebiyleydi…

1919’da, Rutherford, bir  elemente enerjili  alfa  parçacığı  çarptırılarak  onu n  başka  bir  elemente  dönüştürülebileceğini  gösterdi… Hidrojen  atomunun  cekirdeği  olan  alfa  parçacığına  “proton” adı, ilk  olarak, 1920’de  Rutherford  tarafından  kullanıldı…

Bu  keşif  Rutherdford’a  Nobel  ödülü  kazandırmasa  da, Rutherford 1908’de bu  ödülü  başka  araştırmaları  sebebiyle  kazandı… Metallerin  çözünmesi  ve radyoaktiviteye getirdiği  “kimyasal”  açıklamasıyla…!

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.youtube.com/watch?v=kBgIMRV895w

http://en.wikipedia.org/wiki/Rutherford_scattering

http://www.physlink.com/Education/AskExperts/ae46.cfm

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s