Ünite: “Ay Dede”mizi tanıyalım…! (Where did the Moon come from…?)

 moon-made-earth-debris

Ay’ın  doğuşu. (temsili)

(Kaynak: NASA/Goddard Space Flight Center/Space.com)

 “Space.com”da, 8  Nisan  2015’te  yayımlanan  bir  yazı, “ Ay’ın  nasıl  ortaya  çıktığı”  konusuna  biraz daha  açıklık  getirdi…

Ay’ın,  4.5  milyar  yıl  kadar  önce  ve  Dünyanın  oluşumundan  kısa  sayılabilecek  bir  süre  sonra , Dünyaya  Mars kadar    büyük   başka   bir   gök  cisminin  (Theia)  çarpması sonunda  ortaya  çıktığı hususu  bu  sitede  daha  önce  de  ele  alınmıştı…  Bizler,  bu  sayede,  “Ay Dede”mizin     “biyolojik” (!)   dedemiz  olmadığını  öğrenmiş  olduk…  Yüzeyindeki  bolca  kraterleriyle, Dünyadan  çok  daha  yaşlı  görünümü  veren  Ay’ın  sanıldığı  kadar  yaşlı  olmadığı  hususu, yavaş  yavaş,  anlaşılmaya  başlandı…

Araştırmacılar  Ay’daki  kayaların (element  izotoplarının)  Dünyadakilere  fazla  benzediğini belirledi… Bu  durumda,  Ay’ın  başka  bir  gök  cisminin çarpması  sonunda oluştuğu  tezi  nasıl  açıklanacaktı…?  Bilim  insanları, Ay’ın  en  az  yüzde  altmışının, Dünyaya  çarptığı  varsayılan Theia’yı  temsil  etmesini, kısaca,  Dünyadakinden  biraz  farklılık  göstermesini,   beklemekteydi… İsrail  Teknoloji  Üniversitesindeki  (The Israel Institute of Technology)  araştırmacıların  bulgularına  göre, Dünya  ve  Ay, mineral yapısı  açısından,   adeta  ikiz  kardeş… Bu  bulgu  da, Ay’ın  doğumunda  Theia’nın  rolünde/etkisinde  biraz  sıkıntı  yaratıyor…!

Araştırmacılar, gerçekleştirdikleri  model  simülasyonlarının  %20-40’ında,   çarpışan  gök  cisimlerinin  ürünü   olan  “Ay”ların, ana cisim (Dünya)  ile  aynı  yapıda  olabildiğini  belirledi… Kısaca,   çarpışan  iki  gök  cisminin  aynı  yapıda  olması  olağan  bir  durum  olarak  görünüyordu…!

Bu  yapısal  benzerliğin  sebebi, bu  gök  cisimlerinin   oluşum  evresinde  dolandığı  yörüngeleriydi…Benzer  ortamlarda  doğan  “erken-gezegenler”in (protoplanet)  madde  yapılarının  da  benzer  olması  doğaldı…  Kısaca, Tehia’nın  mineral  yapısı  da Dünyanın  benzeri  olmalıydı…

Bilim  insanları,   Ay’ın nasıl  ortaya  çıktığına   ışık  tutacak  başka  bir  hususun  Dünyadaki  tungusten  mineralinin  bulunduğu  ortam  ve  miktarının  olduğunu   düşünüyor…  Demir  ile kuvvetli  bir  birleşme  eğilimi  olan  tungustenin,  normal  şartlarda,  Dünyanın  demirce-zengin  çekirdeğine  taşınmış  olması  beklenirdi…  Yapılan  araştırmalarda,  bu  elementin  Dünyanın  mantosunda (mantle)  ve  kabuğunda  (crust)  da  bolca  bulunduğu  belirlendi…

Önceki  araştırmalar  Dünya  yüzeyinde  belirlenen “demir-seven”  elementlerin  bolluğunun, Dünyanın  ve  Ay’ın  oluşumundan  sonraki  dönemde,  Dünyaya  çarpan  göktaşlarından  kaynaklandığını gösteriyordu… Bu  durumda, Dünyada  belirlenen  tungusten  izotopu  seviyesinin Ayda  belirlenenden   farklı olması  gerekiyordu…

Aydan  getirilen  taşları  inceleyen  bilim  insanları,  Ay  taşlarında    ölçülen   tungusten-182  izotopunun Dünyanın  mantosunda  ölçülenden  fazla  olduğunu belirledi… Bu  durumda, tungusten-182’nin  Dünya  ve  Ayda  birikmesinden  önce, büyük  çarpışma  oluşmuş  ve  Ay  ortaya  çıkmış  olmalıydı…

Sonuç  olarak, Ay  artık “Dede”miz  değil…!

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://www.space.com/29047-how-moon-formed-earth-collision-theory.html

.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s